مطالعه «شهر دوست دار زن» در بستر تجربیات زیسته شهروندان درراستای دست یابی به توسعه پایدار

توسعه روزافزون شهرها از یک سو و مشکلات زندگی شهرنشینی از سویی دیگر، الزامات پایداری توسعه را بیش از پیش نمایان ساخته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و احصاء شبکه مسائل زنان در عرصه شهر؛ به عنوان پیش نیازی جهت تحقق شهر دوست دار زن انجام شد. رویکرد مطالعه حاضر کیفی، روش آن نظریه داده بنیاد و ابزار مطالعه، مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته بود. به منظور دست یابی به اشباع نظری و حداکثر تنوع در راستای تبیین موضوع مورد مطالعه در این پژوهش، از طریق نمونه گیری هدفمند با ۲۵ نفر به صورت حضوری و مجازی مصاحبه شد. خروجی کدهای محوری در قالب شرایط علی شامل «شکل گیری شهرها بر پایه نظام فکری، نیازها و توانایی های مردان»، «ناامنی فضاهای شهری برای زنان»، «محدود کردن زنان به محیط و مسئولیت های خانه»، «عدم توازن در تخصیص ظرفیت ها و فرصت های اقتصادی و اجتماعی»، «فقدان قوانین بروز و حمایت کننده متناسب با نیاز زن جامعه مدرن» و «دسترسی محدود و سخت به امکانات، خدمات و فضاهای همگانی شهر» بود. شرایط مداخله گر شامل «عدم شفافیت مالی در سیستم محاسبه و پرداخت حقوق زنان»، «حاکم بودن ارزش های اجتماعی منسوخ شده و غلط در ارتباط با مشارکت فعال زنان در جامعه»، «فقدان نمایندگان زن در سلسله مراتب کارشناسی، تصمیم گیری، برنامه ریزی و قانون گذاری» و «متناسب نبودن استانداردهای HSE، زیبایی شناختی، رفاهی و محیط زیستی با نیازهای زنان» بود. همچنین شرایط زمینه ای شامل «تداوم الگوی حکم رانی مردسالار، سنتی و محدودکننده در مدیریت شهری»، «فقدان تبعیض های مثبت حامی حضور و نقش آفرینی زنان در عرصه شهری» و «برشمردن زن به عنوان شهروند درجه دو و عدم ارزش گذاری صحیح از کار و فعالیت زنان در جامعه» شناسایی شد. درنهایت، یافته های پژوهش در قالب مدل پارادایمی، با مقوله هسته «به حاشیه راندن و مشارکت زدایی زنان از عرصه های شهری» ارائه شد.

کلیدواژه ها:

شهر پایدار ، شهر فراگیر ، شهر دوست دار خانواده ، توسعه متوازن شهری ، جامعه شناسی شهری