تحلیل جامعه شناختی دلایل، زمینه ها و موانع توسعه نیافتگی بخش خدمات (م

شواهد و آمارهای رسمی نشان می دهد که استان زنجان با برخورداری از مزیت های نسبی و بالقوه اقتصادی قابل توجه، در مقایسه با استان های همجوار و میانگین کشوری، از نظر شاخص های اصلی توسعه اقتصادی در موقعیت مطلوبی قرار ندارد. دراین راستا، پژوهش حاضر با هدف توسعه یک مدل نظری برای تبیین وضعیت توسعه بخش خدمات استان زنجان طراحی شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده ها، کیفی است که با استفاده از روش نظریه داده بنیاد انجام پذیرفته است. جامعه آماری پژوهش را خبرگان و مطلعان کلیدی در بخش خدمات در استان زنجان در سال ۱۴۰۴ تشکیل دادند. نمونه گیری به روش هدفمند و نظری تا حد اشباع نظری ادامه یافت و درنهایت با ۱۵ نفر مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از رویه های نظام مند استراوس و کربین در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت. یافته های پژوهش بیانگر آن است که شرایط علی موثر بر توسعه نیافتگی بخش خدمات در استان زنجان عبارتند از: تمرکزگرایی بخشی و فقدان هم افزایی سیاستی، ناکافی بودن سرمایه گذاری در حوزه خدمات، نبود حمایت نهادی و مالی برای کسب وکارهای خدماتی و وابستگی خدمات به دولت و بروکراسی. جغرافیا و موقعیت استان، فرهنگ مصرفی جامعه، سطح پایین آگاهی عمومی نسبت به اهمیت خدمات نوین، سطح پایین فناوری، به عنوان شرایط زمینه ای و نوسانات اقتصادی و تحریم ها، مهاجرت نیروی متخصص به تهران یا خارج از کشور، تغییرات سیاسی و مدیریتی مکرر، و تغییرات تکنولوژیک سریع و ناتوانی در انطباق، به عنوان شرایط مداخله گر و کاهش کیفیت زندگی و رضایت اجتماعی، تداوم نابرابری توسعه منطقه ای در کشور، و استمرار وابستگی اقتصادی استان به بخش های سنتی به عنوان پیامدهای توسعه نیافتگی بخش خدمات در استان زنجان شناسایی شده اند.

کلیدواژه ها:

توسعه ، توسعه نیافتگی ، بخش خدمات ، استان زنجان