ارائه مدل ساختاری بهزیستی روان شناختی کارکنان براساس مولفه های استرس شغلی؛ شخصیت و سرمایه روان شناختی

اهداف: محیط های بیمارستانی، به دلیل ماهیت خدمات، ازجمله پرتنش ترین محیط های کاری محسوب می شوند که سلامت روان کارکنان را با چالش جدی مواجه می کنند. این پژوهش با هدف طراحی و آزمون مدل ساختاری بهزیستی روان شناختی در میان کارکنان کادر درمان و اداری بیمارستان میلاد تهران انجام شد. با توجه به تمرکز مطالعه بر یک مرکز درمانی تخصصی، نتایج بیشتر در سطح محیط های بیمارستانی مشابه قابل تعمیم است و باید در تعمیم آن به بخش های دیگر نظام سلامت با احتیاط عمل شود. روش کار: این مطالعه با رویکرد ترکیبی (اکتشافی متوالی) انجام گرفت. در فاز کیفی، با استفاده از پدیدارشناسی تفسیری و شانزده مصاحبه عمیق با خبرگان، هدف اصلی نه شناسایی متغیرهای جدید، بلکه بومی سازی ابعاد و استخراج شاخص های زمینه مند مرتبط با بهزیستی روان شناختی در بافت بیمارستان میلاد تهران بود. داده ها با تحلیل مضمون (MAXQDA ۲۰۲۰) تحلیل شدند. در فاز کمی، براساس یافته های کیفی، پرسش نامه ای ۳۰ گویه ای تدوین و میان ۳۰۰ نفر از کارکنان بیمارستان توزیع شد. تحلیل داده ها و برازش مدل نهایی با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری (CB-SEM) در نرم افزار LISREL ۸.۸ انجام شد. یافته ها: در فاز کیفی، سه مضمون اصلی (ویژگی های شخصیتی، سرمایه روان شناختی و استرس شغلی) و سی مضمون فرعی استخراج شد. نتایج آزمون مدل کمی نشان داد که مدل مفهومی برازش مطلوبی دارد (۰.۰۶۳ RMSEA= ،۰.۹۳CFI= ،۲.۳۶χ²/df=). یافته ها موید آن بود که سرمایه روان شناختی (۰.۴۸β=) و ویژگی های شخصیتی (۰.۴۱β=) تاثیر مثبت و معنادار و استرس شغلی (۰.۳۳β= -) تاثیر منفی و معناداری در بهزیستی روان شناختی دارند (۰.۰۰۱P<). در این میان، سرمایه روان شناختی به عنوان قوی ترین پیش بین مثبت بهزیستی شناسایی شد. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش بر ضرورت حرکت از رویکردهای صرفا مبتنی بر کارایی و کنترل عملکرد (مدیریت ابزارمحور) به سمت رویکردهای انسان محور در مدیریت منابع انسانی سلامت تاکید دارد؛ رویکردی که در آن سلامت روان، تجربه زیسته کارکنان و سرمایه روان شناختی آنان به عنوان مولفه های کلیدی در تصمیم گیری های سازمانی و طراحی مداخلات محیط کار مورد توجه قرار می گیرد. در این چهارچوب، تقویت سرمایه روان شناختی می تواند به عنوان منبع تعدیل کننده، آثار منفی استرس های شغلی را کاهش دهد و به پایداری بهزیستی روان شناختی در محیط های بیمارستانی کمک کند

کلیدواژه ها:

Hospital Staff ، Job Stress ، Personality Characteristics ، Psychological Capital ، Psychological Well-being ، بهزیستی روان شناختی ، سرمایه روان شناختی ، استرس شغلی ، کادر درمان