طراحی مدل ساختاری تعامل شناختی انسان و فناوری های اطلاعاتی نوین در ارتقای چابکی دیجیتال سازمان با رویکرد مهندسی عوامل انسانی

اهداف: چابکی دیجیتال به عنوان یکی از مهم ترین قابلیت های سازمان های امروزی، نیازمند تعامل اثربخش میان انسان و فناوری های نوین است. باوجود سرمایه گذاری گسترده سازمان ها در فناوری های اطلاعاتی پیشرفته، توجه ناکافی به ابعاد شناختی و عوامل انسانی می تواند اثربخشی برنامه های تحول دیجیتال را محدود کند. پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل ساختاری تعامل شناختی انسان و فناوری های اطلاعاتی نوین در ارتقای چابکی دیجیتال سازمان با رویکرد مهندسی عوامل انسانی انجام شد. روش کار: این پژوهش با رویکرد آمیخته و براساس طرح اکتشافی متوالی انجام شد. در بخش کیفی، با شانزده نفر از خبرگان حوزه های مهندسی عوامل انسانی، علوم شناختی، فناوری اطلاعات و تحول دیجیتال به روش هدفمند مصاحبه شد و داده ها با روش تحلیل مضمون تحلیل شد. در بخش کمی، مدل حاصل از مرحله کیفی با استفاده از پرسش نامه محقق ساخته در میان ۳۷۸ نفر از کارکنان و مدیران شرکت دیجی کالا آزموده شد. تحلیل داده ها از طریق مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزار LISREL انجام شد. یافته ها: نتایج بخش کیفی به شناسایی ۵ مضمون اصلی و ۲۶ مضمون فرعی منجر شد. نتایج بخش کمی نشان داد که مدل برازش مطلوبی دارد (۲.۳۶χ²/df=، ۰.۹۲GFI=، ۰.۹۵CFI=، ۰.۰۶۰RMSEA=، ۰.۰۵۵SRMR=). همچنین، تمامی ابعاد مدل تاثیر مثبت و معناداری در چابکی دیجیتال سازمان داشتند. در این میان، زیرساخت ها و بسترهای سازمانی با ضریب مسیر ۰.۴۶ بیشترین تاثیر را نشان دادند. نتیجه گیری: یافته ها نشان داد که چابکی دیجیتال حاصل هم افزایی میان قابلیت های شناختی کاربران، فناوری های اطلاعاتی نوین، عوامل انسانی و زیرساخت های سازمانی است. مدل پیشنهادی می تواند چهارچوبی کاربردی برای توسعه چابکی دیجیتال و موفقیت برنامه های تحول دیجیتال در سازمان ها فراهم کند.

کلیدواژه ها:

Cognitive Ergonomics ، Digital Agility ، Digital Transformation ، Human Factors Engineering ، Human–Technology Cognitive Interaction ، چابکی دیجیتال ، مهندسی عوامل انسانی ، تعامل شناختی انسان و فناوری ، تحول دیجیتال ، ارگونومی شناختی