تحلیل توان رقابتی و الگوی تخصصی شدن صادرات فرآورده های ماهی ایران در بازار جهانی

توسعه صادرات فرآورده های ماهی به دلیل ارزش افزوده بالاتر، ماندگاری بیشتر و قابلیت حضور گسترده تر در بازارهای بین المللی، از اهمیت ویژه ای در توسعه صادرات غیرنفتی برخوردار است. هدف این مطالعه، ارزیابی مزیت نسبی و بررسی الگوی تخصصی شدن صادرات فرآورده های ماهی ایران طی دوره ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۳ است. جهت سنجش توان رقابتی صادراتی، از شاخص مزیت نسبی آشکارشده و فرم متقارن آن و به منظور بررسی پویایی تخصصی شدن صادرات، الگوی همگرایی مبتنی بر شاخص مزیت نسبی متقارن با لحاظ متغیر شدت تحریم به کار گرفته شد. نتایج نشان داد که شاخص مزیت نسبی آشکارشده در تمام سال های دوره مورد بررسی بزرگ تر از یک بوده است این نتیجه بیانگر برخورداری ایران از مزیت نسبی در صادرات این گروه کالایی است. همچنین، شاخص مزیت نسبی متقارن در اغلب سال ها مثبت و بالا بوده و میانگین آن حدود ۸۸/۰ به دست آمد که نشان دهنده پایداری نسبی توان رقابتی این محصولات در بازار جهانی است. نتایج الگوی تخصصی شدن نیز نشان داد که ضریب وقفه شاخص مزیت نسبی متقارن مثبت و در سطح ۵ درصد معنادار است، در حالی که ضریب شدت تحریم از نظر آماری معنادار نبود. در مجموع، صادرات فرآورده های ماهی ایران از مزیت نسبی نسبتا پایدار برخوردار بوده و تحریم ها نتوانسته اند الگوی تخصصی شدن آن را به طور ساختاری دگرگون کنند.

کلیدواژه ها:

فرآورده های ماهی ، مزیت نسبی آشکارشده ، تخصصی شدن صادرات ، تحریم ، رقابت پذیری صادرات