تدوین مدل تاب آوری تحصیلی بر اساس نیازهای بنیادین روانشناختی با میانجی گری خودپنداره تحصیلی در دانش آموزان دوره متوسطه اول

هدف از پژوهش حاضر تدوین مدل تاب آوری تحصیلی بر اساس نیازهای بنیادین روان شناختی با نقش میانجی خودپنداره تحصیلی بود. روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه اول منطقه ارژن (کوهمره سرخی) در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ بود. تعداد ۳۲۵ نفر از این دانش آموزان به شیوه نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند که به پرسش نامه تاب آوری تحصیلی (ساموئلز، ۲۰۰۴)، پرسش نامه نیازهای روان شناختی بنیادین (دسی و رایان، ۲۰۰۰) و پرسش نامه خودپنداره تحصیلی (چن و تامپسون، ۲۰۰۴) پاسخ دادند. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و روش مدل معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار SPSS۲۷ و AMOS۲۶ تجزیه وتحلیل شد. یافته های پژوهش نشان داد که نیازهای بنیادین روان شناختی شامل نیاز به خودمختاری، نیاز به شایستگی و نیاز به ارتباط، نقش مثبت و معناداری در پیش بینی تاب آوری تحصیلی دانش آموزان دارند و خودپنداره تحصیلی نقش میانجی معناداری داشت. با توجه به یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که مدل تاب آوری تحصیلی بر اساس نیازهای بنیادین روان شناختی با نقش میانجی خودپنداره تحصیلی در دانش آموزان دوره متوسطه اول از برازش مطلوبی برخوردار است. نتایج نشان می دهد که توجه به ارضای نیازهای بنیادین روان شناختی دانش آموزان و تقویت خودپنداره تحصیلی آنان نقش مهمی در ارتقای تاب آوری تحصیلی ایفا می کند. بنابراین به منظور افزایش تاب آوری تحصیلی دانش آموزان، ضروری است برنامه ریزان و دست اندرکاران آموزشی تدابیر لازم را در جهت تامین نیازهای روان شناختی و بهبود خودپنداره تحصیلی در طراحی و اجرای برنامه های آموزشی و تربیتی مدنظر قرار دهند.

کلیدواژه ها:

اب آوری تحصیلی ، نیازهای بنیادین روان شناختی ، خودپنداره تحصیلی ، دانش آموزان