مقیاس خودکارآمدی ضد قلدری دوبلین برای معلمان: یک مطالعه روایابی

شواهد نشان داده اند که توسعه برنامه های ضد قلدری برای پیشگیری و مداخله در پدیده فزاینده خشونت هم سال در مدرسه، با تمرکزی ویژه بر نقش خودکارآمدی معلم همراه است. بی شک، با هدف اطلاع از نقش خودکارآمدی ضد قلدری معلم در تعیین اثربخشی مداخلات روانی آموزشی ضد قلدری در مدارس، دسترسی به چهارچوبی نظری و ابزاری اندازه گیری الزامی است. بنابراین این پژوهش با هدف تعیین ساختار عاملی و مشخصه های روان سنجی نسخه فارسی مقیاس خودکارآمدی ضد قلدری دوبلین برای معلمان، انجام شد. در این پژوهش توصیفی همبستگی، ۵۰۰ معلم دوره اول متوسطه (۲۵۰ زن و ۲۵۰ مرد) از مدارس دولتی منطقه ۱۱ شهر تهران با استفاده از روش نمونه گیری دردسترس انتخاب و به مقیاس خودکارآمدی ضد قلدری دوبلین برای معلمان (فیجو و همکاران، ۲۰۲۵)، مقیاس بالندگی (واینر و همکاران، ۲۰۱۰) و پرسش نامه سرمایه روان شناختی (لوتانز و همکاران، ۲۰۰۷) پاسخ دادند. نتایج روش آماری تحلیل عامل تاییدی از ساختار عاملی با شمول پنج بعد شناسایی، فوریت، مسئولیت پذیری، دانش و گزارش دهی در مقیاس خودکارآمدی ضد قلدری برای معلمان، به طور تجربی حمایت کرد. همچنین، همبستگی بین وجوه چندگانه مقیاس خودکارآمدی ضد قلدری با ابعاد سرمایه روان شناختی معلمان و بالندگی حرفه ای آنها، از روایی ملاکی مقیاس مزبور حمایت کرد. ضرایب همسانی درونی ابعاد مقیاس با استفاده از روش آلفای کرونباخ در دامنه ۷۹/۰ تا ۸۹/۰ به دست آمد. در مجموع، نتایج این پژوهش با تکرار ساختار پنج عاملی مقیاس خودکارآمدی ضد قلدری دوبلین برای معلمان ایرانی، ضمن دفاع از اتقان زیربنای نظری آن، شواهدی قانع کننده در حمایت از مقبولیت مشخصه های فنی روایی و پایایی نسخه فارسی مقیاس مزبور، فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی معلم ، قلدری هم سال ، دیدگاه اجتماعی بوم شناختی ، ویژگی های روان سنجی