بازنمایی پیوند زن و طبیعت در رمان بازگشت هرداد؛ خوانشی اکوفمنیستی از گفتمان سلطه بر طبیعت

رمان بازگشت هرداد اثر فریبا کلهر از جمله آثاری است که با محوریت بحران محیط زیست و نقش زنان در مواجهه با آن، ظرفیت مناسبی برای خوانش اکوفمنیستی دارد. اکوفمنیسم با تاکید بر پیوند میان فرودستی زنان و بهره کشی از طبیعت، ریشه هر دو را در ساختارهای سلطه محور جست وجو می کند و بر ضرورت بازاندیشی در مناسبات انسان با محیط زیست تاکید دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و با تکیه بر مولفه های اصلی اکوفمنیسم، به بررسی چگونگی بازنمایی رابطه زن و طبیعت و بازتاب گفتمان های مرتبط با سلطه و حفاظت از طبیعت در رمان بازگشت هرداد می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که نویسنده با بهره گیری از عناصر اسطوره ای، فانتزی و نمادین، پیوندی عمیق میان زنان و طبیعت برقرار کرده و شخصیت های زن را به عنوان نیروهای حافظ و احیاگر محیط زیست به تصویر کشیده است. در مقابل، نیروهای اهریمنی داستان به عنوان عاملان گفتمان سلطه، برهم زننده تعادل زیست بوم و تهدیدکننده حیات طبیعی معرفی می شوند. در مجموع، رمان بازگشت هرداد با برجسته سازی نقش زنان در احیای تعادل طبیعی و مقابله با نیروهای ویرانگر، گفتمانی در حمایت از حفاظت از محیط زیست و نقد مناسبات سلطه بر طبیعت شکل می دهد و ضرورت بازاندیشی در رابطه انسان و محیط زیست را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

فریبا کلهر ، بازگشت هرداد ، اکوفمنیسم ، محیط زیست ، زن و طبیعت