روش های نوین تدریس و تاثیر آن بر یادگیری عمیق دانش آموزان

نظام های آموزشی سنتی با تکیه بر سازوکارهای انتقال خطی اطلاعات و حافظه سپاری غیرفعال، توانایی محدودی در تعمیق فرآیندهای ادراکی و ماندگاری دانش ایفا می کنند؛ وضعیتی که دانش آموزان را به اتخاذ رویکرد «یادگیری سطحی» و بازتولید بدون تحلیل مفاهیم سوق می دهد (مارتون و سالجو، ۱۹۷۶، ص. ۵). این مقاله با هدف واکاوی علمی و انتقادی الگوهای نوین آموزش (نظیر یادگیری مسئله محور، الگوی کلاس وارونه، کاوشگری هدایت شده و یادگیری مشارکتی) و بررسی سازوکارهای اثرگذاری آن ها بر شکل گیری «یادگیری عمیق» و تحکیم طرح واره های مفهومی در ساختار شناختی تدوین یافته است. روش پژوهش در این مطالعه، توصیفی–تحلیلی بر مبنای سنتز ساختاریافته مبانی معرفت شناختی و شواهد تجربی حوزه علوم شناختی و روان شناسی تربیتی است. یافته های مفهومی نشان می دهد که اتخاذ رویکردهای یاددهی–یادگیری نوین با انتقال کانون کلاس از معلم محوری به عاملیت فعال یادگیرنده، کاهش بار شناختی نامربوط و تحریک سطوح بالای تفکر (تحلیل، سنجش نقادانه و خلق دانایی)، زمینه تلفیق معنادار اطلاعات نوین با ساخت های شناختی پیشین را فراهم می آورد (بیگز و تانگ، ۲۰۱۱، ص. ۲۶؛ سوئلر، ۲۰۲۰، ص. ۴). علاوه بر این، درگیرسازی دانش آموز در حل مسائل بدساختار و دیالوگ های سقراطی مشارکتی، سبب درونی سازی انگیزه های تحصیلی و ارتقای شایستگی های فراشناختی آنان می شود. بنابراین، کاربست موفق این الگوها نیازمند بازآرایی نقش معلمان در جایگاه تسهیل گر و طراحی سامان مند چارچوب های داربست بندی آموزشی برای پیشگیری از اضافه بار ذهنی است.

کلیدواژه ها:

روش های نوین تدریس ، یادگیری عمیق ، رویکرد سازنده گرایی ، بار شناختی ، حل مسئله ، فراشناخت.