بازاندیشی در روش های تدریس ادبیات فارسی در دوره متوسطه، از حفظ محوری به تحلیل محوری

تدریس ادبیات فارسی در دوره متوسطه سال هاست که با چالش های روش شناختی روبرو بوده است. رویکرد غالب در این دوره، حفظ محوری بوده است؛ رویکردی که فراگیر را به حافظه کننده اشعار، آرایه های بلاغی و خلاصه های متون تقلیل داده و از او بازداشته است تا متن ادبی را به عنوان تجربه ای زنده و معنادار بپذیرد. این مقاله با نگاهی انتقادی به روش های رایج تدریس ادبیات فارسی، ضرورت گذار از حفظ محوری به تحلیل محوری را تبیین می کند. در این نوشتار، تحلیل محوری نه به معنای حذف حافظه، بلکه به معنای ارتقای حافظه از سطح تکرار به سطح فهم و بازآفرینی معناست. مبانی نظری این مقاله بر رویکردهای ساختارگرا، گفتمان محور و زیباشناسی ادبی استوار است. راهکارهای عملی پیشنهادی شامل طراحی فعالیت های خوانش نزدیک، پرسشگری لایه لایه، تحلیل زبانی و ساختاری، بحث کلاسی مشارکتی و ارزشیابی فرآیندمحور است. نتیجه این پژوهش آن است که تدریس تحلیل محور ادبیات فارسی، ذائقه ادبی، توانایی تفکر انتقادی و سواد زبانی فراگیران را در سطحی عمیق تر و پایدارتر پرورش می دهد.

کلیدواژه ها:

ادبیات فارسی ، دوره متوسطه ، روش تدریس ، حفظ محوری ، تحلیل محوری ، خوانش ادبی ، سواد ادبی ، ارزشیابی فرآیندمحور.