نقش هوش مصنوعی در شخصی سازی یادگیری و شناسایی تفاوت های فردی دانش آموزان از دیدگاه علوم تربیتی

شخصی سازی یادگیری به عنوان یکی از دیرینه ترین آرمان های علوم تربیتی، همواره با محدودیت های عملی آموزش همگانی مواجه بوده است. ظهور هوش مصنوعی، به ویژه در قالب سیستم های تطبیقی، مدل های زبانی بزرگ و تحلیل های یادگیری، این امکان را فراهم آورده است که تفاوت های فردی دانش آموزان نه تنها شناسایی بلکه به صورت پویا در طراحی مسیر یادگیری لحاظ شود. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی-مفهومی و با استناد به پژوهش های معتبر بین المللی، به بررسی نقش هوش مصنوعی در شخصی سازی یادگیری و شناسایی تفاوت های فردی از منظر علوم تربیتی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که سیستم های مبتنی بر هوش مصنوعی قادرند سبک های شناختی، سطوح دانش، انگیزش و الگوهای تعامل یادگیرنده را تشخیص داده و محتوای آموزشی را به صورت پویا تنظیم کنند. با این حال، تحقق کامل این ظرفیت مستلزم توجه به ملاحظات اخلاقی، خطر سوگیری الگوریتمی و حفظ نقش محوری معلم است. نتیجه گیری اصلی آن است که هوش مصنوعی نه جایگزین، بلکه ابزاری برای تقویت تشخیص تربیتی و پاسخ گویی به تنوع یادگیرندگان است، مشروط بر آنکه طراحی و به کارگیری آن با اصول علوم تربیتی هم راستا باشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، شخصی سازی یادگیری ، تفاوت های فردی ، سیستم های تطبیقی ، علوم تربیتی ، عدالت آموزشی