طراحی و اعتباریابی الگوی تقویت کارکردهای اجرایی دانش آموزان از طریق تلفیق راهبردهای یادگیری درسی، مدیریت مدرسه و فعالیت های حرکتی هدفمند

کارکردهای اجرایی مجموعه ای از فرایندهای شناختی و خودتنظیمی هستند که به دانش آموز کمک می کنند توجه خود را هدایت کند، اطلاعات را در حافظه فعال نگه دارد، پاسخ های شتاب زده را مهار کند، میان راهبردها انعطاف نشان دهد و فعالیت های هدفمند را برنامه ریزی و پایش کند. این توانایی ها در انجام تکالیف درسی، حل مسئله، تنظیم رفتار و سازگاری با موقعیت های آموزشی نقش مهمی دارند. با وجود اهمیت آن ها، تقویت کارکردهای اجرایی گاهی به تمرین های پراکنده یا برنامه هایی خارج از جریان معمول مدرسه محدود می شود. هدف این مقاله، طراحی چارچوبی بومی برای تلفیق سه حوزه مکمل است: راهبردهای یادگیری درسی، مدیریت و رهبری مدرسه، و فعالیت های حرکتی هدفمند. مقاله حاضر از نوع مفهومی کاربردی است و ادعای اجرای میدانی یا اعتبارسنجی تجربی انجام شده ندارد؛ ازاین رو، در کنار معرفی اجزای الگو، مسیر پیشنهادی اعتبارسنجی محتوایی، بررسی امکان پذیری و ارزیابی مقدماتی آن نیز تشریح می شود. الگوی پیشنهادی بر شناسایی نیازهای مدرسه، انتخاب اهداف قابل مشاهده، طراحی فعالیت های شناختی حرکتی متناسب با سن، آموزش معلمان، مشارکت خانواده، پایش چندمنبعی و بازنگری مستمر تکیه دارد. تاکید اصلی آن است که حرکت بدنی جایگزین آموزش درسی یا مداخله تخصصی نیست، بلکه در صورت طراحی ایمن و هدفمند می تواند فرصتی برای تمرین توجه، حافظه کاری، بازداری پاسخ و انعطاف شناختی فراهم کند. برای بررسی اعتبار الگو، استفاده از نظر خبرگان، اجرای آزمایشی، سنجش پایایی ابزارها و مقایسه تغییرات پیش و پس از مداخله پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

کارکردهای اجرایی ، حافظه کاری ، بازداری پاسخ ، انعطاف شناختی ، فعالیت حرکتی هدفمند ، مدیریت مدرسه ، اعتبارسنجی