مقایسه اثربخشی روش های ارزشیابی آنلاین وحضوری بر اضطراب تحصیلی دانش آموزان

این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی روش های ارزشیابی آنلاین و حضوری بر اضطراب تحصیلی دانش آموزان دوره دوم متوسطه به مرحله اجرا درآمد. طرح پژوهش از نوع نیمه تجربی با پیش آزمون، پس آزمون و گروه کنترل به همراه پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان پایه یازدهم دوره دوم متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ تشکیل دادند که از میان آن ها، با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۹۰ دانش آموز واجد شرایط انتخاب و با انتساب تصادفی در سه گروه مساوی ۳۰ نفری (گروه ارزشیابی آنلاین تکوینی، گروه ارزشیابی حضوری سنتی و گروه کنترل بدون مداخله ویژه) جای دهی شدند. ابزارهای جمع آوری اطلاعات شامل سیاهه اضطراب امتحان اسپیلبرگر (TAI) و پرسشنامه محقق ساخته ادراک کنترل آزمون بود. گروه های آزمایش به مدت ۸ هفته متوالی تحت دو الگوی متمایز سنجش قرار گرفتند؛ گروه اول آزمون های برخط هفتگی با قابلیت بازخورد تحلیلی فوری، زمان بندی شناور و آزمون های آزمایشی را تجربه کردند و گروه دوم در آزمون های کتبی حضوری مرسوم با نظارت مراقب و تصحیح سنتی شرکت نمودند. داده های گردآوری شده پس از کنترل مفروضه های بنیادین آمار پارامتریک، با روش های تحلیل کوواریانس تک متغیری (ANCOVA)، تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) و آزمون تعقیبی بونفرونی مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از آزمون کوواریانس نشان داد که تفاوت معناداری میان گروه های آزمایشی در کاهش سطح کلی اضطراب تحصیلی وجود دارد ($F = ۲۴.۶۸, p < ۰.۰۰۱$) و اندازه اثر مداخله معادل ۳۶/۵ درصد برآورد گردید. آزمون های تعقیبی نشان داد که روش ارزشیابی آنلاین به شکل معناداری بیش از روش حضوری توانسته است مولفه نگرانی شناختی دانش آموزان را کاهش دهد؛ این در حالی است که مولفه برانگیختگی هیجانی در هر دو گروه کاهش متوازنی داشت. یافته های کلی دلالت بر آن دارند که ارزشیابی آنلاین، در پرتو کاهش تهدیدات ادراک شده، اعطای احساس کنترل و ارائه بازخورد سازنده، ابزاری کارآمد جهت مهار اضطراب ارزیابی به شمار می رود، مشروط بر آن که بسترهای فنی ایمن و سواد دیجیتال کافی برای یادگیرندگان فراهم باشد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی آنلاین ، ارزشیابی حضوری ، اضطراب تحصیلی ، اضطراب امتحان ، بازخورد تکوینی ، ارزیابی شناختی.