موانع ساختاری گذار به الگوی «تلفیقی-مشارکتی» معلمان مبتنی بر حکمرانی شبکه ای

گذار از الگوهای متمرکز و سلسله مراتبی به سوی الگوی «تلفیقی-مشارکتی» معلمان، مستلزم بازآرایی ساختارهایی است که حکمرانی شبکه ای را ممکن می سازند. این مقاله با روش تحلیلی-اسنادی و با تکیه بر ادبیات حکمرانی آموزشی در ایران، موانع ساختاری این گذار را در چهار دسته شناسایی و تحلیل می کند: موانع نهادی-سازمانی (تمرکز تصمیم گیری، تعدد مراکز قدرت، ضعف سازوکارهای میان بخشی)، موانع زیرساختی-ارتباطی (نبود جریان دوطرفه اطلاعات، ضعف بسترهای فناورانه تعاملی، فقدان ساختارهای تیم محور)، موانع فرهنگی-هنجاری (غلبه منطق سلسله مراتبی، مقاومت در برابر مشارکت واقعی، شکاف میان مشارکت صوری و نفوذ تصمیم ساز) و موانع حرفه ای-توانمندسازی (نبود برنامه نظام مند توسعه حرفه ای مشارکتی، ضعف در آماده سازی معلمان برای ایفای نقش عامل تغییر). یافته ها نشان می دهد که صرف ایجاد فضاهای صوری مشارکت، بدون تغییر در توزیع اقتدار تصمیم گیری و بازطراحی ساختارهای ارتباطی، الگوی تلفیقی-مشارکتی را به سطحی نمادین فرومی کاهد. گذار موفق مستلزم هم زمانی اصلاحات ساختاری، توانمندسازی حرفه ای و بازتعریف رابطه دولت-مدرسه-معلم است

کلیدواژه ها:

حکمرانی شبکه ای ، الگوی تلفیقی-مشارکتی ، موانع ساختاری ، آموزش و پرورش ایران ، مشارکت معلمان