معلم برای تدریس یا معلم برای تربیت؟ بازتعریف نقش حرفه ای معلم در مدرسه امروز

تحولات آموزشی، اجتماعی و فرهنگی در جوامع معاصر، ضرورت بازنگری در نقش حرفه ای معلمان و توجه به مسئولیت های فراتر از انتقال دانش را برجسته ساخته است. پژوهش حاضر با هدف بازتعریف نقش حرفه ای معلم در مدرسه امروز، تبیین پیوند میان تدریس و تربیت، شناسایی شایستگی های موردنیاز معلمان و بررسی موانع تحقق نقش تربیت گرانه آنان تدوین شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، مروری تحلیلی با رویکرد کیفی است و بر تحلیل مفهومی مباحث مرتبط با هویت حرفه ای معلم، شایستگی های تربیتی و شرایط آموزشی و سازمانی مدرسه تمرکز دارد. حاصل تحلیل مفهومی نشان می دهد که نقش معلم از انتقال صرف محتوای درسی به هدایت یادگیری و حمایت از رشد شناختی، اخلاقی، عاطفی و اجتماعی دانش آموزان گسترش یافته است. همچنین شایستگی های علمی، آموزشی، ارتباطی، اخلاقی و توانایی بازاندیشی حرفه ای، از مولفه های اساسی ایفای نقش تربیت گرانه معلم به شمار می روند. در مقابل، غلبه رویکرد نمره محور، تراکم برنامه های درسی، محدودیت زمان، کمبود آموزش های تربیتی و ضعف حمایت های سازمانی می توانند تحقق این نقش را دشوار سازند. بر این اساس، تقویت برنامه های تربیت معلم، توسعه حرفه ای مستمر، اصلاح شیوه های ارزشیابی و ایجاد فرهنگ مدرسه حمایتگر از راهکارهای پیشنهادی پژوهش هستند. در نتیجه، تدریس و تربیت نباید دو مسئولیت مستقل و متعارض تلقی شوند، بلکه ابعاد مکمل حرفه معلمی محسوب می شوند و تحقق هماهنگ آنها می تواند زمینه رشد همه جانبه دانش آموزان را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

نقش حرفه ای معلم ، تربیت گری ، تدریس ، هویت حرفه ای معلمان ، شایستگی های تربیتی ، توسعه حرفه ای معلمان