بررسی کارآمدی روش های تدریس فعال در مقایسه با روش های سنتی در آموزش مدارس

پژوهش حاضر با هدف بررسی کارآمدی روش های تدریس فعال در مقایسه با روش های سنتی در آموزش مدارس انجام شد. روش های تدریس فعال به عنوان رویکردهای یادگیرنده محور، بر مشارکت فعالانه دانش آموزان، تعامل، حل مسئله، و ساخت جمعی دانش تاکید دارند و می توانند به بهبود کیفیت یادگیری، افزایش انگیزه، و تقویت مهارت های شناختی و اجتماعی منجر شوند. روش پژوهش حاضر از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه نهم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که از میان آن ها ۱۲۰ دانش آموز (۶۰ نفر گروه آزمایش و ۶۰ نفر گروه کنترل) با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. گروه آزمایش به مدت چهارده جلسه تحت آموزش با روش های تدریس فعال (یادگیری مشارکتی، حل مسئله، ایفای نقش، و بحث گروهی) قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل با روش سنتی (سخنرانی و پرسش و پاسخ معلم محور) آموزش دید. ابزارهای پژوهش شامل آزمون پیشرفت تحصیلی محقق ساخته، پرسشنامه انگیزه تحصیلی (والرند و همکاران، ۱۹۹۲)، پرسشنامه مهارت های تفکر انتقادی (فاسیون و فاسیون، ۱۹۹۲)، و پرسشنامه نگرش به یادگیری (کولر و همکاران، ۲۰۱۹) بود که روایی و پایایی آن ها مورد تایید قرار گرفت. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون t مستقل تحلیل شدند. نتایج نشان داد که روش های تدریس فعال به طور معناداری موجب افزایش پیشرفت تحصیلی، انگیزه تحصیلی، مهارت های تفکر انتقادی، و نگرش مثبت به یادگیری دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد (p<۰٫۰۱). نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که حدود ۵۲ درصد از واریانس پیشرفت تحصیلی، ۴۸ درصد از واریانس انگیزه تحصیلی، ۴۵ درصد از واریانس تفکر انتقادی، و ۴۲ درصد از واریانس نگرش به یادگیری توسط متغیر مستقل تبیین می شود. یافته ها حاکی از آن است که روش های تدریس فعال در مقایسه با روش های سنتی از کارآمدی بالاتری در آموزش مدارس برخوردارند و می توانند به عنوان راهبردهای آموزشی موثر در بهبود کیفیت یادگیری به کار گرفته شوند. بر این اساس، پیشنهاد می شود معلمان و برنامه ریزان آموزشی با به کارگیری روش های تدریس فعال، زمینه ساز ارتقای کیفیت آموزش و پرورش دانش آموزانی فعال، خلاق، و ماهر شوند.

کلیدواژه ها:

روش های تدریس فعال ، روش های سنتی ، پیشرفت تحصیلی ، انگیزه تحصیلی ، تفکر انتقادی ، نگرش به یادگیری