وضعیت فقهی-حقوقی معاملات افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته

اختلال شخصیت وابسته با ویژگی هایی نظیر ترس از جدایی و ناتوانی در تصمیم گیری مستقل، می تواند بر اهلیت و اعمال حقوقی فرد تاثیر بگذارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع فقهی، حقوقی و روان پزشکی، وضعیت معاملات این افراد را بررسی کرده است. یافته ها نشان می دهد که در فقه و حقوق ایران، «اهلیت» بر پایه عقل و بلوغ استوار است و اختلال شخصیت وابسته، به خودی خود موجب زوال اراده یا حجر نمی شود؛ بنابراین، اصل بر صحت و نفوذ معاملات این افراد است، مگر آنکه شدت اختلال به سطح جنون یا سفه برسد. این پژوهش ضمن تبیین تاثیرات این اختلال بر قصد، رضا و مسئولیت های حقوقی، تاکید می کند که علی رغم اصل آزادی اراده، قواعدی همچون «لاضرر» و «نفی عسر و حرج» ابزارهای فقهی-حقوقی کارآمدی برای حمایت از این افراد در برابر سوءاستفاده احتمالی هستند. در نهایت، ضرورت همکاری میان کارشناسان روان پزشکی و قضات برای تشخیص دقیق میزان تاثیر اختلال بر اراده فرد و تدوین رویه های قضایی حمایتی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

اختلال شخصیت وابسته ، اهلیت ، معاملات ، فقه اسلامی ، حقوق ایران