رابطه استفاده شبانه از تلفن همراه با تمرکز و حافظه دانش آموزان

استفاده از تلفن همراه در میان دانش آموزان گسترش چشمگیری یافته است و این وسیله به بخش جدایی ناپذیری از فعالیت های روزمره، ارتباطات اجتماعی و فرایند یادگیری آنان تبدیل شده است. با وجود کاربردهای آموزشی و ارتباطی تلفن همراه، استفاده از آن در ساعات پایانی شب می تواند با به تعویق افتادن زمان خواب، کاهش مدت استراحت و اختلال در کیفیت خواب ارتباط داشته باشد. ازآنجاکه خواب کافی و باکیفیت در عملکردهای شناختی، ازجمله توجه، تمرکز، یادگیری و حافظه، اهمیت دارد، بررسی ارتباط استفاده شبانه از تلفن همراه با عملکرد شناختی دانش آموزان از موضوعات مهم در روان شناسی تربیتی و آموزش وپرورش به شمار می رود. هدف مقاله حاضر، بررسی رابطه استفاده از تلفن همراه در ساعات پایانی شب با میزان تمرکز و عملکرد حافظه دانش آموزان و تبیین نقش احتمالی کیفیت خواب در این رابطه است. این مقاله با رویکرد مروری تحلیلی و با تکیه بر مبانی نظری و پژوهش های مرتبط با استفاده از تلفن همراه، خواب و عملکرد شناختی تدوین شده است. شواهد پژوهشی مرتبط نشان می دهند که استفاده بیش ازحد از تلفن همراه با برخی شاخص های نامطلوب خواب و عملکرد تحصیلی ارتباط دارد و توجه به عادت های استفاده از وسایل هوشمند در میان دانش آموزان ضروری است (صدوقی و محمدصالحی، ۱۳۹۶؛ سیامی و همکاران، ۱۴۰۲). همچنین، پژوهش های مرتبط با چرخه های شبانه روزی و حافظه کاری نشان می دهند که زمان انجام فعالیت های شناختی می تواند با عملکرد حافظه دانش آموزان ارتباط داشته باشد (محمدویردی و همکاران، ۱۳۹۹). بر این اساس، آگاهی بخشی به دانش آموزان و خانواده ها درباره مدیریت استفاده شبانه از تلفن همراه، تقویت عادت های سالم خواب و توجه به بهداشت خواب می تواند در برنامه های آموزشی و تربیتی مورد توجه قرار گیرد. البته ازآنجاکه مقاله حاضر مروری است، نتیجه گیری درباره رابطه علی مستقیم میان استفاده شبانه از تلفن همراه و کاهش تمرکز یا حافظه، به شواهد تجربی دقیق تر نیاز دارد.

کلیدواژه ها:

تلفن همراه ، استفاده شبانه ، تمرکز ، حافظه ، دانش آموزان ، کیفیت خواب ، عملکرد شناختی.