نقش آگاهی معلمان ابتدایی در شناسایی نشانه های اولیه اختلالات یادگیری در طرح شناسایی به موقع دانش آموزان مشکوک به اختلال یادگیری ویژه

اختلالات یادگیری ویژه از شایع ترین اختلالات عصبی-تحولی در دوران کودکی محسوب می شوند که شناسایی زودهنگام آن ها نقشی تعیین کننده در پیشگیری از پیامدهای تحصیلی، روانی و اجتماعی نامطلوب دارد. معلمان ابتدایی به دلیل ارتباط روزانه و مستمر با دانش آموزان، در جایگاه نخستین خط شناسایی نشانه های هشداردهنده این اختلالات قرار دارند و آگاهی آن ها از ماهیت، نشانگان و مسیرهای ارجاع، ستون اصلی طرح های شناسایی به موقع به شمار می رود. با این حال، شواهد پژوهشی نشان می دهد که بسیاری از معلمان از دانش کافی درباره تمایز میان اختلال یادگیری و دیگر عوامل افت تحصیلی برخوردار نیستند و همین امر موجب تاخیر در ارجاع و از دست رفتن پنجره طلایی مداخله می شود. مقاله مروری حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با مرور نظام مند ادبیات داخلی و خارجی، به تبیین نقش آگاهی معلمان ابتدایی در شناسایی نشانه های اولیه اختلالات یادگیری در چارچوب طرح شناسایی به موقع دانش آموزان مشکوک می پردازد. یافته های مرور نشان می دهد که آگاهی معلمان در چهار حوزه شناخت نشانگان، سواد ارزیابی، مهارت مشاهده نظام مند و توانایی ارتباط با خانواده و تیم تخصصی قابل طبقه بندی است و هر چهار حوزه به طور مستقیم با سرعت و دقت شناسایی به موقع رابطه دارند. همچنین برنامه های توانمندسازی معلمان، به ویژه رویکردهای ترکیبی مبتنی بر آموزش نظری و کارورزی عملی، اثربخشی معناداری در افزایش حساسیت معلمان به نشانه های هشدار و کاهش نرخ ارجاع های نادرست یا تاخیری نشان داده اند. مرور حاضر بر ضرورت ادغام آموزش اختلالات یادگیری در برنامه های تربیت معلم و توسعه نظام غربالگری مدرسه محور تاکید می کند و پیشنهادهایی برای سیاست گذاری آموزشی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

اختلال یادگیری ویژه ، آگاهی معلمان ، شناسایی به موقع ، غربالگری مدرسه محور ، دوره ابتدایی