نقش فناوری اطلاعات و مشاوره آنلاین در دسترسی به خدمات روانشناسی و کاهش شکاف درمانی مناطق محروم

شکاف درمانی در حوزه سلامت روان میان مناطق شهری و مناطق محروم و روستایی، یکی از پایدارترین نابرابری های نظام سلامت در ایران و بسیاری از کشورهای در حال توسعه است. کمبود نیروی متخصص، فاصله جغرافیایی، هزینه های حمل ونقل و انگ اجتماعی ناشی از مراجعه به مراکز روان شناختی، دسترسی ساکنان این مناطق را به خدمات موثر محدود کرده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش فناوری اطلاعات و مشاوره آنلاین در کاهش این شکاف و بهبود دسترسی به خدمات روان شناسی در مناطق محروم طراحی شده است. روش پژوهش از نوع مروری نظام مند و تحلیل محتوای کیفی منابع فارسی و بین المللی در بازه زمانی مشخص بوده و چارچوب نظری آن بر پایه الگوی عدالت در سلامت و نظریه انتشار نوآوری بنا شده است. یافته ها نشان می دهد که سکوهای مشاوره آنلاین، پیام رسان ها، برنامه های کاربردی تلفن همراه و مداخلات سلامت روان دیجیتال، با حذف موانع جغرافیایی و کاهش هزینه ها، ظرفیت معناداری برای گسترش پوشش خدمات روان شناختی در مناطق کم برخوردار دارند. با این حال، تداوم شکاف دیجیتال، ناپایداری زیرساخت اینترنت، پایین بودن سواد دیجیتال بخشی از جمعیت هدف و نبود چارچوب های قانونی شفاف برای محرمانگی اطلاعات، اثربخشی این فناوری ها را محدود می کند. نتیجه گیری پژوهش آن است که فناوری اطلاعات به تنهایی شکاف درمانی را پر نمی کند، بلکه ترکیب هوشمندانه مشاوره آنلاین با تقویت زیرساخت ها، آموزش سواد دیجیتال، توسعه نیروی انسانی محلی و تدوین سیاست های حمایتی می تواند به کاهش پایدار شکاف درمانی در مناطق محروم بینجامد.

کلیدواژه ها:

فناوری اطلاعات ، مشاوره آنلاین ، شکاف درمانی ، سلامت روان ، مناطق محروم.