رابطه مدیریت دولتی و مهندسی عمران در کاهش حوادث و ایمنی در کار

پژوهش حاضر به تبیین رابطه میان مدیریت دولتی و مهندسی عمران در کاهش حوادث و ارتقای ایمنی کار اختصاص یافته و این مسئله را از منظر هم افزایی دو حوزه سیاست گذاری عمومی و دانش فنی مهندسی مورد بررسی قرار می دهد؛ زیرا آمارهای ملی نشان می دهد بخش ساختمان همچنان بالاترین سهم حوادث شغلی و حوادث منجر به فوت را به خود اختصاص می دهد و بخش قابل توجهی از این حوادث ریشه در ضعف نظارت کارفرما، کاستی های نظام مدیریت ایمنی و ناهماهنگی میان الزامات قانونی و واقعیت های اجرایی دارد. از این رو، پرسش اصلی آن است که مدیریت دولتی از طریق چه سازوکارهایی می تواند ظرفیت مهندسی عمران را در جهت کاهش حوادث و بهبود ایمنی کار به کار گیرد و کدام شکاف های نهادی و اجرایی مانع تحقق این هم افزایی می شود. روش پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر گردآوری داده ها توصیفی–تحلیلی است و با بهره گیری از تحلیل محتوای گزارش های رسمی، مطالعات پیشین و داده های آماری مربوط به حوادث شغلی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که مدیریت دولتی از رهگذر وضع مقررات و استانداردهای الزام آور، نظام های نظارتی و جریمه ای، آموزش و توانمندسازی نیروی کار، و ایجاد سازوکارهای هماهنگی بین بخشی می تواند بر رفتار ایمن در کارگاه های عمرانی اثر بگذارد، اما اثربخشی این ابزارها به شدت وابسته به ظرفیت مهندسی عمران در ترجمه الزامات انتزاعی به راهکارهای فنی قابل اجرا، طراحی ایمن، ارزیابی ریسک و به کارگیری فناوری های نوین است. در مقابل، مهندسی عمران بدون پشتوانه نظارتی و انگیزشی مدیریت دولتی نمی تواند به تنهایی از بروز حوادث جلوگیری کند. نتیجه آنکه کاهش پایدار حوادث و ایمنی کار در گرو یکپارچگی راهبردی این دو حوزه و حرکت از رویکرد جزیره ای به سمت نظامی منسجم از حکمرانی ایمنی است.

کلیدواژه ها:

مدیریت دولتی ، مهندسی عمران ، ایمنی کار ، کاهش حوادث ، هم افزایی نهادی.