بررسی فرصت ها و چالش های استفاده از هوش مصنوعی در نظام آموزش وپرورش و ارائه راهکارهایی برای بهره گیری مسئولانه، اخلاقی و اثربخش از فناوری های هوشمند در مدارس

هدف پژوهش حاضر، بررسی فرصت ها و چالش های به کارگیری هوش مصنوعی در نظام آموزش وپرورش و ارائه راهکارهایی برای استفاده مسئولانه، اخلاقی و اثربخش از فناوری های هوشمند در مدارس است. با گسترش فناوری های دیجیتال و توسعه ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، ضرورت شناخت ظرفیت ها و محدودیت های این فناوری در بهبود فرایندهای آموزشی بیش از پیش اهمیت یافته است. پژوهش حاضر از نوع مروری بوده و با استفاده از روش مطالعه اسنادی و تحلیل منابع علمی، پژوهش های مرتبط با کاربرد هوش مصنوعی در آموزش، فرصت های آموزشی، چالش های اجرایی و ملاحظات اخلاقی آن بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق شخصی سازی فرایند یادگیری، شناسایی تفاوت های فردی دانش آموزان، ارائه بازخورد سریع، تسهیل ارزشیابی، کاهش بخشی از فعالیت های تکراری معلمان و کمک به طراحی محتوای آموزشی می تواند کیفیت آموزش را ارتقا دهد. در مقابل، چالش هایی مانند نقض حریم خصوصی دانش آموزان، احتمال سوگیری الگوریتمی، انتشار اطلاعات نادرست، وابستگی بیش از حد به ابزارهای هوشمند، کاهش تعاملات انسانی، نابرابری در دسترسی به فناوری و کمبود مهارت های دیجیتال معلمان، بهره گیری مطلوب از این فناوری را با محدودیت مواجه می سازد. بر این اساس، تدوین دستورالعمل های اخلاقی، آموزش سواد هوش مصنوعی به معلمان و دانش آموزان، نظارت انسانی بر تصمیم های آموزشی، حفاظت از داده های شخصی، توسعه زیرساخت های دیجیتال و ارزیابی مستمر اثربخشی ابزارهای هوشمند از مهم ترین راهکارهای پیشنهادی پژوهش است. در نتیجه، هوش مصنوعی زمانی می تواند به ابزاری موثر برای تحول نظام آموزش وپرورش تبدیل شود که به عنوان مکمل توانمندی های انسانی، در چارچوب اصول اخلاقی، عدالت آموزشی و مسئولیت پذیری به کار گرفته شود و جایگاه محوری معلم در فرایند یاددهی یادگیری حفظ گردد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، نظام آموزش وپرورش ، مدارس هوشمند ، اخلاق آموزشی ، سواد دیجیتال ، یادگیری اثربخش