نقش هوش مصنوعی در شناسایی اخبار جعلی از دیدگاه اصحاب رسانه اصفهان

گسترش روزافزون اطلاعات نادرست در فضای رسانه ای، ضرورت بهره گیری از فناوری های نوین را دوچندان کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در شناسایی اخبار جعلی از دیدگاه اصحاب رسانه اصفهان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، کمی و از نوع توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری مطالعه را اصحاب رسانه شهر اصفهان تشکیل دادند که دیدگاه ۲۰۸ نفر از آنان (۷۰.۲ درصد مرد و ۲۹.۸ درصد زن) مورد بررسی قرار گرفت. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون های استنباطی شامل تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر (Repeated Measures ANOVA) و رگرسیون خطی چندگانه انجام پذیرفت. نتایج رتبه بندی ابعاد توانمندی هوش مصنوعی نشان داد که از دیدگاه روزنامه نگاران، بیشترین کارایی هوش مصنوعی مربوط به «تشخیص طنز و محتوای غیرجدی» با میانگین نمره ۵۹.۸ (از ۱۰۰) و «بررسی منابع پشتیبان» (۵۷.۱) است. در مقابل، کمترین میزان توانایی به مولفه «شناسایی نویسنده خبر» (۳۸/۵) اختصاص یافت و تفاوت میانگین این ابعاد از نظر آماری معنادار بود (p<۰.۰۰۱). نتایج تحلیل رگرسیون خطی چندگانه (۰.۲۳۴R۲ =) جهت پیش بینی توانایی هوش مصنوعی در کنترل سوگیری های شخصی نشان داد که در میان شش مولفه اعتبارسنجی، تنها متغیر «تشخیص محتوای طنز» تاثیر مثبت و معناداری بر متغیر وابسته دارد (۰.۳۶۳= β ،۰.۰۰۱ p<). افزون بر این، آزمون مدل رگرسیون متغیرهای جمعیت شناختی مشخص کرد که ویژگی های فردی اعم از سن و سطح تحصیلات فاقد اثر معنادار بر میزان پذیرش کلی هوش مصنوعی در اعتبارسنجی اخبار هستند. یافته ها حاکی از آن است که اصحاب رسانه اصفهان هوش مصنوعی را ابزاری کارآمد در تحلیل ساختاری محتوا (نظیر تشخیص طنز و تطبیق منابع) می دانند، اما در حوزه اعتبارسنجی عوامل انسانی (نظیر احراز هویت نویسنده) به آن اعتماد کمتری دارند. همچنین، پذیرش این فناوری امری فراجنسیتی، فراسنی و مستقل از سطح تحصیلات است که نشان دهنده درک مشترک بدنه رسانه ای از ضرورت ورود الگوریتم های هوش مصنوعی به فرایند دروازه بانی خبر و صحت سنجی اطلاعات است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، اخبار جعلی ، اعتبارسنجی اخبار ، اصحاب رسانه ، دروازه بانی خبر.