رابطه دنیا وآخرت درهستی شناسی اسلامی و بازتاب آن در تعادل برنامه درسی

چکیدهرابطه دنیا و آخرت از مباحث بنیادین در هستی شناسی اسلامی است که نقش مهمی در تبیین هدف زندگی انسان، معنا و جهت گیری تربیت و تعیین اهداف نظام آموزشی دارد. در نگرش اسلامی، دنیا و آخرت دو ساحت جدا از یکدیگر نیستند، بلکه دنیا مقدمه ای برای حیات اخروی و عرصه ای برای رشد معنوی، اخلاقی و عقلانی انسان به شمار می رود. بر این اساس، نظام تعلیم و تربیت اسلامی باید با در نظر گرفتن پیوند میان زندگی مادی و معنوی، زمینه رشد همه جانبه فراگیران را فراهم سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه دنیا و آخرت در هستی شناسی اسلامی و تبیین بازتاب آن در تعادل برنامه درسی انجام می شود. در این راستا، چگونگی تاثیر این نگرش بر اهداف، محتوا، روش های یاددهی و یادگیری و شیوه های ارزشیابی آموزشی مورد توجه قرار می گیرد. از منظر اسلامی، برنامه درسی متعادل برنامه ای است که ضمن توجه به دانش، مهارت ها و نیازهای زندگی دنیوی، به پرورش فضایل اخلاقی، تقویت معنویت و مسئولیت پذیری اجتماعی نیز اهتمام ورزد. غلبه بیش از حد بر ابعاد مادی آموزش یا تاکید یک جانبه بر جنبه های نظری و معنوی، می تواند به نادیده گرفتن بخشی از نیازهای واقعی انسان منجر شود. بنابراین، ایجاد تعادل میان ابعاد مادی و معنوی، فردی و اجتماعی و دنیوی و اخروی، از اصول اساسی در طراحی برنامه درسی مبتنی بر جهان بینی اسلامی محسوب می شود. چنین رویکردی می تواند به تربیت انسان هایی آگاه، اخلاق مدار، مسئولیت پذیر و برخوردار از نگرشی هدفمند نسبت به زندگی کمک کند. در نهایت، بازتاب هماهنگ رابطه دنیا و آخرت در برنامه درسی، زمینه پیوند دانش و ارزش، علم و عمل و پیشرفت مادی و تعالی معنوی را فراهم می آورد و به تحقق اهداف تربیت اسلامی یاری می رساند.

کلیدواژه ها:

هستی شناسی اسلامی ، دنیا و آخرت ، تعادل برنامه درسی ، تربیت اسلامی ، رشد همه جانبه.