بررسی روند تولید مثلی و مشکلات پس از زایش در یک واحد گاوداری صنعتی در استان یزد

هدف: مدیریت موثر تولیدمثلی در گاوداری های صنعتی نقش حیاتی در تداوم سودآوری این واحدها ایفا می کند. این پژوهش با هدف تحلیل نظام مند کارایی تولیدمثلی و شناسایی چالش های سلامت پس از زایش در یک گله از گاوهای هلشتاین انجام شد. به نظر می رسد برنامه­ریزی تولیدمثلی مدون و انجام به موقع تلقیح­های منجر به آبستنی تا حد امکان از مشکلات بعد از زایش و نیز از افزایش روزهای باز جلوگیری می­کند.روش پژوهش: برای انجام این تحقیق از داده­های آماری یکی از بزرگترین گاوداری­های صنعتی استان یزد استفاده شد، بدین منظور داده­های آماری ۳۷۳ راس گاو شیری در طی سال­های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۳ مورد بررسی قرار گرفت. آنالیز آماری داده­ها با نرم افزار ۹.۱ SAS  و مقایسه داده­ها از آزمون مربع کای (Chi-Square) استفاده شد.یافته­ ها: نتایج این مطالعه نشان می دهد که در مجموع، اکثر زایش­ها به صورت طبیعی انجام گرفت و میزان سخت زایی کمتر از زایش طبیعی بود. با این حال، جنسیت گوساله­ها نیز تاثیر قابل توجهی بر عوارض پس از زایش داشت، به طوری که تولد گوساله های نر منجر به افزایش مشکلات پس از آبستنی شد. همچنین، با افزایش سن و شکم زایش، روند بهتری در شاخصه های سلامتی مشاهده گردید. به طور مشخص، با بالا رفتن سن گاو، میزان زایش طبیعی افزایش و میزان عفونت رحمی کاهش یافت. در مورد کیست تخمدانی نیز روند خاصی ملاحظه گردید، به طوری که تا شکم سوم زایش، میزان ابتلا به این عارضه افزایش یافته، اما از شکم سوم به بعد، از تعداد گاوهای مبتلا به کیست تخمدانی کاسته شد.نتیجه ­گیری کلی: نتایج نشان داد که جنسیت گوساله و شکم زایش از عوامل تعیین کننده در بروز مشکلات تولیدمثلی و پس از زایش هستند. بر این اساس مدیریت هدفمند این عوامل، از طریق انتخاب گاوهای نر مناسب برای تلیسه ها و مراقبت های ویژه از گاوهای شکم اول تا سوم، می تواند به بهبود کارایی تولیدمثل و به تبع آن گوساله زایی به موقع کمک شایانی کند.

کلیدواژه ها:

تولیدمثل گاو شیری ، سخت زایی ، عفونت رحم ، کیست تخمدانی ، مدیریت گله