تحلیل نقش مابعدالطبیعی «کلمه» در صورت بندی طرح واره های نمادین در زبان عرفانی

زبان عرفانی و شناخت آن یکی از حوزه­های مهم در پژوهش­های مربوط به عرفان و تصوف محسوب می­شود. کشف ویژگی های نوعی این زبان مهم ترین و اصلی­ترین هدفی است که محققان این حوزه آن را وجهه همت خویش ساخته و آثار متعددی درباره آن به رشته تحریر درآورده­اند. در این پژوهش، بر نقش مابعدالطبیعی «کلمه» در شکل­گیری زبان عرفانی تاکید شده است. «کلمه» یکی از مفاهیم مهم در الهیات است و به زعم پژوهش حاضر، در عرفان و تصوف، مبین آن بنیان اولیه­ای است که هم در شکل­گیری زبان عرفان و هم در پیکربندی برخی از نمادهای به کاررفته در نوشته­های صوفیه، همچون کتاب، لوح، قلم، نوشتار، گفتار و...، نقشی مهم داشته است. روش این پژوهش توصیفی -‎ تحلیلی است و داده­های آن به شیوه کتابخانه­ای جمع­آوری و تجزیه و تحلیل شده اند. در پایان، این نتیجه به دست آمده است که کلمه از یک سو با مفاهیم دیگری همچون «لوگوس» در فلسفه یونان، «کن» در بیان قرآنی و «بودهی» در الهیات برهمنی یکسان است و ازسوی دیگر، طنین آن در رمزشناسی صوفیه، در تدوین و صورت­بندی رمزگان­های «نوشتار- هبوط» و«گفتار- عروج» و همچنین تلقی دل به مثابه «لوح محفوظ» نقشی اساسی داشته است.

کلیدواژه ها:

زبان عرفانی ، کلمه ، عرفان ، نمادگرایی