بهینهسازی القاء، شرایط کشت و آنالیز فیتوشیمیایی ریشههای مویین در گیاه دارویی استبرق (Calotropis procera)

استبرق (Calotropis procera) از تیره خرزهره، یک گیاه صنعتی و دارویی مهم است. این گیاه منبعی از متابولیت های ثانویه متعدد با خواص دارویی مختلف از جمله فعالیت های ضد میکروبی و ضدسرطانی می باشد. ریشه های مویین القاشده توسط Agrobacterium rhizogenes پتانسیل فوق العاده ای برای تولید متابولیت های دارویی مهم فراهم می کند. در مطالعه حاضر، اثرات سویه های A. rhizogenes (A۴، A۷، A۱۳، K۵۹۹، ATCC ۱۱۳۲۵، ATCC ۱۵۸۳۴)، مدت زمان تلقیح (۱۵ و ۳۰ دقیقه)، نوع ریزنمونه (لپه، محور زیرلپه، نوساقه، برگ) و سن ریزنمونه (۱۴، ۱۸، ۲۴، ۳۲ و ۴۲ روز) بر تولید ریشه مویین در استبرق مورد بررسی قرار گرفت. همچنین اثر محیط های مختلف کشت (MS، B۵، SH و WPM) بر میزان تجمع زیست توده در بهترین لاین های ریشه مویین مورد ارزیابی قرار گرفت. بر اساس نتایج حاصل، القاء ریشه ی مویین فقط در سویه هایATCC ۱۵۸۳۴ و K۵۹۹ و ریزنمونه های برگ و نوساقه موفقیت آمیز بود. حداکثر میزان القاء ریشه های مویین (۵۰ %) در ریزنمونه های برگی با سن ۱۸ روز در مدت زمان تلقیح ۳۰ دقیقه ای با سوبه K۵۹۹ حاصل شد. بین لاین های ریشه مویین از نظر رشد و تولید زیست توده تفاوت معنی داری وجود داشت. بیشترین میزان تولید زیست توده تر (تقریبا ۱۳ گرم در ۵۰ میلی لیتر محیط کشت) در لاین های ریشه مویین کشت شده در محیط کشت MS به دست آمد. فعالیت آنتی اکسیدانی، محتوای فنل کل و فلاونوئید کل در لاین های ریشه مویین منتخب با تولید زیست توده بالا (K۵L۴ و A۱۵L۷) در مقایسه با ریشه های غیرتراریخته بیشتر بود. آنالیزGC-MS نشان داد محتوای فیتوشیمایی ریشه های مویین استبرق تقریبا ۲ الی ۹ برابر بیشتر از ریشه های طبیعی بود.

کلیدواژه ها:

استبرق ، Agrobacterium rhizogenes ، ریشه های مویین ، متابولیت های ثانویه ، آنالیز GC-MS