نشانگرهای RAPD وسیله ای برای مشخص کردن روابط ژنتیکی گیاه چای در ایران

یکی از مهمترین محصولات شمال ایران که امروزه بسیاری از آنها در معرض از بین رفتن قرار دارند چای (Camellia sinensis) می باشد. در این بررسی تعداد ۶۰ اکسشن با استفاده از ۲۴ نشانگر RAPD بررسی شدند. نشانگرهای مورد استفاده ۲۱۹ نوار تکثیر نمود که ۲۸/۸۱ % آنها چندشکلی نشان دادند. میزان محتوای اطلاعات چند شکلی برای تمام نشانگرها از ۲۹/۰ الی ۵۰/۰ محاسبه شد. میزان محتوای اطلاعات چند شکلی کل نشانگرها نیز ۴۹/۰ محاسبه شد که نشان از کارایی بالای نشانگرهای بکار رفته جهت بررسی موجود دارد. ماتریس تشابه تشکیل شده بر اسلاس ضریب جاکارد مابین اکسشن های مورد مطالعه ۴۳/۰-۹۴/۰ با میزان متوسط ۶۵/۰ بود. بر اساس تجزیه کلاستر نمونه ها در تشابه ۶۱/۰ به سه گروه تقسیم شدند که گروه دوم خود در تشابه ۶۵/۰ به سه زیرگروه تفکیک شد. نکته قابل اهمیت در این تجزیه کلاستر عدم پیروی نمونه ها از الگوی جغرافیایی است. در تجزیه بای پلات نیز نتایج مشابهی مشاهد شد. در بررسی میزان تشابه و فاصله ژنتیکی جمعیت های مورد بررسی مشخص گردید که دامنه تشابه ژنتیکی مابین جمعیت های چای ایران ۹۱۹/۰-۹۵۰/۰ می باشد که نتیجه این اعداد بیان می دارد تشابه ژنتیکی بالایی مابین جمعیت ها وجود دارد. بطور کلی نتایج بدست آمده از این بررسی بیان نمودند که زمانی که نمونه ها بصورت مستقیم با یکدیگر مقایسه می گردند تنوع بالایی را نشان می دهند اما زمانی که بصورت جمعیتی آنها را بررسی نماییم، مشخص می گردد که تنوع مابین جمعیت ها کم است که دلیل آن به نحوه تکثیر و گرده افشانی آزاد بوته های چای و تعداد بوته های اولیه وارد شده باز می گردد.

کلیدواژه ها:

Camellia sinensis ، تنوع ژنتیکی ، نشانگر مولکولی ، میزان محتوای اطلاعات چند شکلی ، بای-پلات