اثر تیمارهای مختلف شکست خواب بذر بر جوانه زنی و عملکرد اولیه بذور Betula pendula

زادآوری در رویشگاههای طبیعی گونه های توس در ایران با مشکل شدید مواجه بوده و در معرض از بین رفتن هستند. جوانه زنی بذور نیز به راحتی انجام نمی گیرد؛ لذا تحقیق حاضر با هدف افزایش عملکرد بذورBetula pendula و در آزمایشگاه انجام شده است. بذور از منطقه سیاه مرزکوه (استان گلستان) جمع آوری گردید. تیمارهای خیساندن ۲۴ ساعته بذور در آب، هورمون جیبرلیک اسید (غلظتهای ۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ پی پی ام)، نیترات پتاسیم (غلظت های ۱/۰، ۲/۰ و ۲۵/۰ درصد) و همچنین سرمادهی به مدت ۳، ۶ و ۹ هفته در دمای ۳ تا ۵ درجه سانتیگراد در ماسه استریل شده همراه با یک گروه شاهد اعمال گردید. صفات جوانه زنی (درصد جوانه زنی، ارزش جوانه زنی؛ میانگین جوانه زنی روزانه؛ انرژی جوانه زنی؛ سرعت جوانه زنی) و صفات رویشی گیاهچه ها (طول ریشه چه، طول ساقه چه، طول گیاهچه و وزن تر) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد در سطح احتمال ۹۹ درصد اختلاف معنی داری بین تیمارها وجود دارد. بذور توس جهت غلبه بر خواب سطحی و جوانه زنی فقط به نور محتاج می باشند ولی جهت حصول به جوانه زنی بالاتر و صفات رویشی بهتر، اعمال تیمار جیبرلیک اسید ۵۰ ppm می تواند مفید باشد چراکه بهترین درصد (۷۱)، انرژی (۲۲) و سرعت جوانه زنی (۱۵/۵) و همچنین بیشترین طول ساقه چه (۳۹/۴)، طول ریشه چه (۶۳/۴)، وزن تر (۱۸/۰) و طول گیاهچه (۸۵/۸) پس از سه ماه در این تیمار حاصل شد.

کلیدواژه ها:

توس ، خواب ، جوانه زنی ، عملکرد اولیه بذر