بررسی ساختار ترشحی در برخی گونه های جنس Hypericum در ایران

جنس Hypericum L. از خانوادهHypericaceae ، با حدود ۵۰۰ گونه، انتشار جهانی دارد. این جنس در ایران شامل ۱۹ گونه است. طیف گسترده ای از ترکیبات فعال بیولوژیک در این گیاه شناسایی شده از جمله نفتودیانترون ها مانند هایپریسین وسودوهایپریسین که بیشترین کاربرد آن خاصیت ضد افسردگی است. در این پژوهش که با هدف برقراری ارتباط میان داده های تشریحی، بافت-شناسی و ریخت شناسی انجام شد، ساختار تشریحی و بافت شناسی اندام های رویشی و زایشی در گونه های، H. dogonbadanicum, H. androsaemum, H. perforatum, H. tetrapterum, H. triquetrifolium, H. scabrum, H. asperulum, H. apricum, H. lysimachioides, H. elongatum, H. hirtellum, H. davisii, H. helianthemoides, H. vermiculare, H. hirsutum, H. linarioides, H. armenum مورد بررسی قرار گرفت. این مطالعه نشان داد که مهمترین بافت در تفکیک و شناسایی گونه ها، بافت ترشحی است. در این جنس ساختار ترشحی سازمان یافته و منحصر به فرد شامل کانال های ترشحی، کیسه های ترشحی و گرهک های کوچک تیره رنگ چند سلولی (غدد سیاه) وجود دارد. این ساختار ها می تواند در ساقه، برگ ها، گلبرگ-ها، کاسبرگ ها، پرچم ها و برچه ها وجود داشته باشد. اما همه این ساختارها در همه گونه ها وجود ندارد و در اندام های مختلف یک گونه نیز وجود و پراکندگی متفاوتی دارد. کانال های ترشحی در همه گونه ها وجود دارد ولی از نظر تعداد، نوع و جایگاه متفاوت است. کیسه های ترشحی در همه گونه ها وجود دارد ولی از نظر قطر حفره و محل قرارگرفتن تفاوت هایی را نشان می-دهد. گرهک های تیره رنگ هم فقط در برخی گونه ها و در بعضی از اندام های آنها وجود دارد. بر پایه مشاهدات فوق، یک کلید تشخیصی ارائه شد که تاحدود زیادی با رده بندی های موجود مطابقت دارد.

کلیدواژه ها:

Hypericum L ، Hypericaceae ، ایران ، تشریح ، بافت ترشحی