تاثیر فاکتورهای خاک روی تنوع زیستی گیاهی گروه گونه های اکولوژیک در جنگل حفاظت شده خراسان شمالی

به­منظور بررسی تاثیر فاکتور­های خاک روی تنوع زیستی گیاهی و گروه­های اکولوژیک گیاهی، ۲۲۰ هکتار از جنگل­های جوزک-درکش خراسان شمالی مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا ۵۵ قطعه نمونه ۲۰ ×۲۰ متر برای برآورد پوشش گیاهی انتخاب شد. سپس ۱۸ نمونه از لایه معدنی خاک (عمق­های ۱۰-۰ ،۲۰-۱۰ و ۳۰-۲۰ سانتی­متر) برداشت شد و اسیدیته، هدایت الکتریکی، ماده آلی، نیتروژن کل، فسفر قابل جذب، بافت خاک، پتاسیم و نسبت کربن به نیتروژن اندازه­گیری شد. با روش تجزیه و تحلیل دو طرفه گونه های شاخص  TWINSPANگروه­های اکولوژیک گیاهی تعیین و منطقه به پنج واحد اکولوژیک,Cotoneaster integeryma (A)  ,Fraxinus excelsior (B)،Acer laetum (E) ,Carpinus betulus betulus (D) ,Prunus divaricata (C) تقسیم گردید. تجزیه و تحلیل واریانس یک­طرفه گروه­های اکولوژیک نشان داد که گروه­های مختلف، اختلاف معنی­داری (p<۰.۰۵) روی تنوع گونه­ای سیمپسون داشتند. نتایج آزمون دانکن آشکار ساخت که بیشترین تنوع گونه­ای به ترتیب به گروه­های اکولوژیک ( E) و (B) و (D) تعلق داشت، در حالی که از لحاظ سایر شاخص­های تنوع زیستی تفاوتی بین گروه­های اکولوژیک دیده نشد. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که افزایشpH  در عمق سوم خاک روی تنوع ­زیستی سیمپسون و غنای گونه­ای مارگالف تاثیر منفی داشت. مقدار ماده آلی و پتاسیم در عمق اول خاک روی تنوع­زیستی سیمپسون تاثیر مثبت داشت اما سایر مشخصه­های خاک تاثیری در شاخص­های تنوع زیستی نشان ندادند. از این تحقیق استنتاج می­شود که از میان فاکتور­های موثر، ماده ­آلی و پتاسیم خاک سطحی توانستند گروه های پنج­گانه اکولوژیک را در منطقه مورد مطالعه از یکدیگر تفکیک نمایند.

کلیدواژه ها:

جنگل های جوزک-درکش ، تنوع گونه ای ، غنای گونه ای ، یکنواختی هیل ، غلبه برگر-پارکر