تاثیر عصاره آبی و بقایای چند گونه علف هرز بر جوانه زنی و رشد گیاهچه گندم

به منظور بررسی اثرات آللوپاتی گیاهان مختلف بر جوانه زنی و رشد گیاهچه­های گندم، آزمایشی روی گندم (Triticum aestivum L. ) رقم پیشتاز آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه و گلخانه دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در سال ۱۳۸۸ اجرا شد. در این بررسی اثر عصاره قسمتهای هوایی ۶ گونه گیاهی رایج در مزارع و مراتع استان گلستان شامل پیر بهار، تلخه، گند جارو، زنجبیل شامی، تاج ریزی و توق در کاهش درصد جوانه زنی بذر گندم در شرایط آزمایشگاهی تعیین گردید. شاخص­های مورد بررسی عبارت بود از درصد جوانه زنی بذر گندم در زمانهای مختلف پس از کاشت، وزن خشک اندام­های هوایی و وزن خشک ریشه گیاهچه­ها در پایان هر آزمایش. نتایج نشان داد که اثر عصاره قسمتهای هوایی توق، تلخه و پیر بهار معنی دار بود و جوانه زنی بذر گندم را به ترتیب ۴۲%، ۴۷% و ۲۰% در مقایسه با شاهد کاهش داد. اثرات آللوپاتی بقایا و عصاره­های تلخه و تا حد کمتری توق بر جوانه زنی و رشد گیاهچه گندم مشخص بود و باعث کاهش معنی­دار درصد جوانه زنی، طول ریشه، طول ساقه و وزن خشک اندام­های هوایی گندم شد. به طور کلی ریشه­های گندم در مقایسه با قسمت­های هوایی حساسیت بیشتری به عصاره­ها داشتند. از سوی دیگر اثرات مضر عصاره قسمت­های هوایی بیش از عصاره­های ریشه بود. در مجموع نتیجه گرفته شد که عصاره­ها و نیز بقایای سه گیاه مذکور باعث کاهش جوانه زنی، طول ریشه، طول ساقه و وزن خشک ریشه گیاهچه­های گندم شد و در این میان طول وزن خشک ریشه بیشتر از همه تحت تاثیر قرار گرفت. بررسی نتایج نشان می­دهد که عصاره گیاه تلخه دارای اثر دگرآسیبی قوی بوده که این امر احتمالا می­تواند در تولید علف­کشهای با منشا طبیعی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

گندم (Triticum aestivum L.) ، آللوپاتی ، جوانه زنی بذر ، رشد گیاهچه