اثر نور و رنگ فضاهای آموزشی هنرستان بر تمرکز و خلاقیت هنرجویان رشته معماری

پژوهش حاضر با هدف تحلیل نظری و ترکیب شواهد پژوهشی موجود درباره اثر نور و رنگ فضاهای آموزشی بر تمرکز و خلاقیت هنرجویان رشته معماری هنرستان انجام شده است. هنرجوی معماری بخش مهمی از فرایند یادگیری خود را در کارگاه های طراحی سپری می کند و ماهیت این فعالیت، نیازمند توجه پایدار بصری، پردازش دقیق محرک های دیداری و تفکر واگرا است؛ از این رو کیفیت نور و رنگ محیط آموزشی در این رشته اهمیتی مضاعف دارد. روش پژوهش کتابخانه ای و اسنادی است و با رویکرد تحلیل محتوای کیفی، منابع نظری و تجربی مرتبط با روان شناسی محیطی، معماری فضاهای آموزشی و آموزش هنرستان بررسی و ترکیب شده اند. چارچوب نظری پژوهش بر نظریه توجه برگشتی، نظریه کاهش فشار روانی، مدل چندسطحی طراحی کلاس درس و الگوی تعامل نور و رنگ استوار است. تحلیل منابع نشان می دهد که نور و رنگ، نه دو عامل جداگانه بلکه دو مولفه به هم پیوسته محیط کالبدی هستند که از مسیر کاهش بار شناختی مزاحم، بازیابی توجه، بهبود حالت عاطفی و افزایش ادراک محیط به عنوان فضایی الهام بخش بر تمرکز و خلاقیت هنرجو اثر می گذارند. همچنین روشن می شود که اثر رنگ به شرایط نورپردازی، نوع تکلیف طراحی و ویژگی های فردی هنرجو وابسته است و بنابراین نمی توان توصیه ای مطلق و یکسان برای همه کارگاه های معماری ارائه کرد. یافته های این مطالعه مبنایی نظری برای طراحی کارگاه های معماری هنرستان و تدوین پژوهش های تجربی آینده فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

نور ، رنگ ، تمرکز ، خلاقیت ، هنرجوی معماری ، فضای آموزشی ، مطالعه کتابخانه ای.