از آموزش سنتی تا تربیت دینی خلاق ، راهکار های افزایش علاقه نوجوانان به آموزه های اسلامی

پژوهش حاضر با هدف تبیین گذار از الگوهای سنتی آموزش دینی به سوی رویکرد تربیت دینی خلاق و ارائه راهکارهای عملی برای افزایش علاقه مندی نوجوانان به آموزه های اسلامی انجام شده است. در این راستا، با روشی توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای و اسناد تربیتی، نخست ویژگی های آموزش سنتی دین و آسیب های آن از جمله تک گویی، حفظ محوری، عدم تناسب با اقتضائات روان شناختی دوره نوجوانی و فاصله گرفتن از تجربه زیسته نوجوانان بررسی شد. سپس مبانی نظری تربیت دینی خلاق بر پایه دیدگاه های اندیشمندان مسلمان و نظریه های تربیتی معاصر تبیین گردید و مولفه های آن همچون مشارکت فعال، پرسشگری، هنر و روایت، الگوسازی، یادگیری موقعیتی و بهره گیری از فناوری های نوین شناسایی شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که علاقه مندی نوجوانان به آموزه های اسلامی تابعی از سه دسته عوامل شناختی، عاطفی و رفتاری است و افزایش آن مستلزم بازطراحی محتوا، روش، محیط یادگیری و رابطه مربی و متربی است. بر این اساس، راهکارهایی نظیر طرح مسئله و گفتگوی اکتشافی، استفاده از قصه و نمایش و هنرهای تجسمی، پروژه های خدمت اجتماعی، الگوی مربی همراه، تنوع بخشی به منابع و رسانه ها، ایجاد محافل همسالان و پیوند آموزه ها با مسائل واقعی زندگی ارائه شده است. نتیجه گیری پژوهش آن است که تربیت دینی خلاق، فرایندی تعاملی، تجربه محور و معنادار است که با احترام به استقلال فکری نوجوان و توجه به نیازهای او، زمینه درونی سازی پایدار آموزه های اسلامی را فراهم می سازد و جایگزین مناسب برای رویکرد انتقالی صرف در آموزش سنتی دین به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

تربیت دینی خلاق ، آموزش سنتی ، نوجوانی ، علاقه مندی ، آموزه های اسلامی ، روش های تربیتی