آسیب شناسی سواد رسانه ای در نظام آموزشی ایران و ارائه الگوی سیاست گذاری فرهنگی

هدف این پژوهش شناسایی آسیب های سواد رسانه ای در نظام آموزشی ایران و ارائه ی الگوی مفهومی سیاست گذاری فرهنگی برای مواجهه با آن ها بود. پژوهش با رویکرد کیفی و روش اسنادی-تحلیلی انجام شد. پیکره ی تحلیل شامل ۲۲ منبع منتخب، شامل سند تحول بنیادین آموزش وپرورش، کتاب درسی تفکر و سواد رسانه ای پایه ی دهم، پژوهش های داخلی و چارچوب ها و مطالعات بین المللی بود که به صورت هدفمند انتخاب و با تحلیل مضمون کدگذاری شدند. یافته ها پنج آسیب اصلی را نشان داد: ابهام و چندپارگی مفهومی، محدودیت و ناپیوستگی برنامه ی درسی، ناهمترازی ابعاد شناختی، فنی، ارتباطی و خلاقانه، حکمرانی چندپاره و نبود متولی هماهنگ کننده، و شکاف میان سیاست و اجرا همراه با کم توجهی به نقش خانواده. بر پایه ی این آسیب ها، الگویی پنج لایه شامل حکمرانی و متولی گری، برنامه ی درسی پیوسته، شایستگی های چندبعدی، ظرفیت سازی و پایش و ارزیابی طراحی شد و هر لایه با نهاد مسئول و شاخص پایش متناظر گردید. نتیجه نشان می دهد ارتقای سواد رسانه ای مستلزم گذار از رویکرد «درس محور» به رویکرد «سیاست گذاری فرهنگی نظام مند» است. الگوی ارائه شده مفهومی است و اعتبارسنجی آن با روش هایی مانند دلفی و نظرخواهی از خبرگان در پژوهش های آتی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: سواد رسانه ای ، آسیب شناسی ، سیاست گذاری فرهنگی ، نظام آموزشی ، آموزش وپرورش