بازتعریف عدالت الگوریتمی در تخصیص منابع امدادی؛ ارائه چارچوب تصمیمیار چندهدفه برای ایجاد توازن میان زمان پاسخ، شدت مخاطره و برابری خدمات آتشنشانی

تخصیص منابع امدادی در شهرها معمولا با هدف کاهش زمان پاسخ یا افزایش پوشش خدمت طراحی میشود؛ بااینحال، بهینهسازی صرف میانگین زمان میتواند دسترسی نامتوازن محلههای دورافتاده، کمبرخوردار یا دارای مخاطره بالا را پنهان کند. هدف این پژوهش بازتعریف عدالت الگوریتمی در خدمات آتشنشانی و تدوین چارچوب مفهومی تصمیمیار چندهدفهای است که کارایی عملیاتی، شدت مخاطره و انصاف فضایی را همزمان در نظر بگیرد. روش مطالعه، مروری تحلیلی و سنتز مفهومی منابع مکانیابی تخصیص، عدالت توزیعی، آسیبپذیری اجتماعی و حکمرانی ریسک هوش مصنوعی است. برآیند تحلیل، چارچوبی هشتمرحلهای شامل تعریف مسئله و ذینفعان، تلفیق دادههای مکانی و ماموریتی، برآورد تقاضا و عدمقطعیت، سنجش مخاطره و نیاز، انتخاب شاخصهای عدالت، بهینهسازی چندهدفه، ارزیابی سناریومحور و نظارت انسانی و ممیزی است. در این مدل، میانگین زمان پاسخ، زمان پاسخ وزندهیشده با خطر و شکاف پوشش میان گروههای مکانی بهصورت معیارهای متمایز تعریف میشوند. مقاله همچنین راهبردی برای مقایسه راهحلهای پارتو، آزمون حساسیت، کنترل سوگیری دادههای تاریخی و جلوگیری از تبدیل توصیه سامانه به فرمان خودکار پیشنهاد میکند. نتایج مطالعه از نوع یافتههای تحلیلی و الزامات طراحیاند؛ هیچ مدل رایانهای بر داده واقعی آتشنشانی اجرا یا ارزیابی عددی نشده است. نتیجه آن است که تصمیمیار عادلانه باید بهجای پنهانکردن تعارض اهداف در یک امتیاز واحد، هزینه و پیامد هر انتخاب را برای مدیران و شهروندان قابل توضیح سازد و مسئولیت نهایی تخصیص منابع را در فرایند پاسخگوی انسانی حفظ کند.

کلیدواژه ها:

عدالت الگوریتمی ، تخصیص منابع امدادی ، بهینهسازی چندهدفه ، آتشنشانی ، زمان پاسخ