آموزش مجازی و شکاف دیجیتال: تجربه دانش آموزان کم برخوردار

آموزش مجازی در دوران همه گیری کووید-۱۹ به سازوکار اصلی تداوم تحصیل تبدیل شد، اما به جای کاهش نابرابری های آموزشی، در بسیاری از بافت ها شکاف دیجیتال را آشکارتر و عمیق تر کرد. این مقاله با روش توصیفی–تحلیلی و بر پایه مرور نظام مند ادبیات داخلی و بین المللی، تجربه دانش آموزان کم برخوردار از آموزش مجازی را در چهار سطح دسترسی فیزیکی، دسترسی مهارتی، الگوی استفاده و دسترسی انگیزشی تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد که دانش آموزان روستایی و کم برخوردار در هر چهار سطح به طور معنادار پایین تر از همتایان شهری و برخوردار قرار دارند. شکاف تنها به نبود دستگاه و اینترنت محدود نمی شود؛ سواد دیجیتال نیز به عنوان یکی از تعیین کننده های اصلی کیفیت آموزش مجازی، نقش میانجی مهمی ایفا می کند. فقر اقتصادی خانواده، نبود فضای آرام مطالعه، قطعی برق، ضعف زیرساخت ارتباطی و فقدان حمایت آموزشی، از سازوکارهای اصلی طرد دیجیتال اند. مقاله استدلال می کند که کاهش پایدار این شکاف مستلزم گذار از «تامین تجهیزات» به «توانمندسازی چندلایه» است؛ یعنی ترکیب دسترسی به فناوری، آموزش سواد دیجیتال، حمایت اقتصادی و طراحی محتوای بومی و آفلاین.

کلیدواژه ها:

شکاف دیجیتال ، آموزش مجازی ، دانش آموزان کم برخوردار ، عدالت آموزشی ، سواد دیجیتال ، کووید-۱۹