تحلیل تاثیر الگوی گسترش کالبدی شهر بر هزینه های توسعه و نگهداری زیرساخت های شهری

الگوی گسترش کالبدی شهر به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده هزینه های زیرساختی، همواره موضوع بحث میان برنامه ریزان شهری و اقتصاددانان شهری بوده است. این مقاله با هدف تحلیل نظام مند تاثیر الگوهای مختلف گسترش کالبدی بر هزینه های توسعه و نگهداری زیرساخت های شهری تدوین شده است. پژوهش از نوع تحلیلی-مروری است و بر بررسی انتقادی منابع علمی معتبر در حوزه اقتصاد شهری، برنامه ریزی کالبدی و مدیریت زیرساخت استوار است. یافته های تحلیل نشان می دهد که گسترش کم تراکم و پراکنده شهری، هزینه های سرانه توسعه و نگهداری زیرساخت های خطی مانند شبکه آب، فاضلاب، برق و راه را به طور معناداری افزایش می دهد، زیرا امتداد این شبکه ها در فواصل طولانی تر، هزینه های سرمایه ای و عملیاتی بیشتری را تحمیل می کند. تحلیل ادبیات موجود همچنین نشان می دهد که توسعه پراکنده از طریق پدیده «جهش توسعه» هزینه های زودهنگام و بالاتری را برای زیرساخت ها ایجاد می کند که در الگوهای پیوسته و متمرکز قابل اجتناب است. در مقابل، الگوهای متمرکز و فشرده، به واسطه بهره گیری از صرفه های مقیاس و کاهش طول شبکه های خطی، هزینه های سرانه زیرساختی پایین تری را به همراه دارند. با این حال، رابطه میان تراکم و هزینه های زیرساختی رابطه ای خطی و ساده نیست و عوامل زمین ساختی، الگوی شبکه معابر و کیفیت خدمات نیز در آن نقش دارند. نتیجه گیری اصلی آن است که اتخاذ سیاست های هدایت توسعه به سمت الگوهای متمرکز و پیوسته، ضمن کاهش بار مالی مدیریت شهری، به پایداری بلندمدت زیرساخت ها کمک می کند.

کلیدواژه ها:

گسترش کالبدی شهر ، هزینه زیرساخت شهری ، پراکندگی شهری ، توسعه متمرکز ، نگهداری زیرساخت