«تحلیل شکاف میان ضوابط طرح تفصیلی و واقعیات کالبدی-توسعه ای محلات (مطالعه موردی: چالش های اجرایی و شهرسازی طرح تفصیلی شهر سیرجان در منطقه ۲)»

طرح های تفصیلی به عنوان سند بالادستی و اجرایی توسعه شهری، نقش تعیین کننده ای در هدایت رشد کالبدی، تعیین کاربری ها و ضوابط ساخت وساز دارند. با این حال، رکود و پویایی های بازار مسکن، تعارضات ملکی و سرعت تحولات فضایی در شهرهای در حال توسعه مانند سیرجان، اغلب موجب بروز شکاف عمیق میان ضوابط خشک و ایستا طرح تفصیلی و واقعیات عینی محلات می شود. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل چالش ها و موانع اجرایی طرح تفصیلی شهر سیرجان در محدوده منطقه ۲ انجام گرفته است. روش پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی و بر پایه روش های ترکیبی (کیفی و کمی) است. جامعه آماری شامل ۳۰ نفر از کارشناسان ارشد دفتر فنی، شهرسازی، مهندسان مشاور و مدیران شهری منطقه ۲ سیرجان است که با استفاده از پرسشنامه تخصصی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته مورد سنجش قرار گرفتند. همچنین اسناد مراجعات مکرر به کمیسیون ماده ۵ و پرونده های مغایرت های کالبدی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می دهد که عدم انطباق تراکم های مصوب با نیازهای واقعی بازار مسکن، تعارض میان کاربری های پیشنهادی و حقوق مکتسبه مالکان، و مقاومت کالبدی بافت های پیرامونی، مهم ترین عوامل ناکارآمدی طرح تفصیلی در منطقه ۲ هستند؛ به طوری که بیش از ۶۰ درصد پرونده های ارسالی به دفاتر فنی ناشی از تناقضات طرح تفصیلی با نیازهای مودیان است. در پایان، راهکارهایی جهت انعطاف بخشی به ضوابط و بازنگری محله محور طرح تفصیلی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

طرح تفصیلی ، ضوابط شهرسازی ، شکاف اجرا ، توسعه کالبدی ، دفتر فنی شهرداری ، سیرجان.