امکان سنجی حقوقی و اقتصادی تامین مالی پروژه های عمرانی شهرداری از طریق اوراق مشارکت با رویکرد تحلیل ریسک احتمال گرایانه: مطالعه موردی شهرداری منطقه یک شیراز

تامین مالی پایدار پروژه های عمرانی شهری در شرایطی که درآمدهای سنتی شهرداری ها پاسخگوی نیازهای فزاینده توسعه زیرساختی نیست، به یکی از چالش های راهبردی مدیریت شهری تبدیل شده است. اوراق مشارکت به عنوان یکی از ابزارهای بازار سرمایه، امکان جذب منابع مردمی برای طرح های انتفاعی را فراهم می سازد؛ با این حال، به کارگیری این ابزار در قالب تسویه مطالبات پیمانکاران، پیامدهای اقتصادی و حقوقی متفاوتی را برای ذی نفعان ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با هدف امکان سنجی حقوقی و اقتصادی استفاده از اوراق مشارکت برای تامین مالی پروژه های عمرانی شهرداری منطقه یک شیراز و با تمرکز بر تحلیل ریسک احتمال گرایانه مبتنی بر شبیه سازی مونت کارلو انجام شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد کمی است. داده های مالی پروژه نمونه بر اساس ساختار هزینه-درآمد پروژه های مشابه در دوره ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ شبیه سازی شده و ۱۰۰۰ سناریوی تصادفی با استفاده از نرم افزار MATLAB تولید شده است. شاخص های کلیدی شامل ارزش فعلی خالص (NPV)، نرخ بازده داخلی (IRR)، میانگین موزون هزینه سرمایه (WACC)، نسبت پوشش بدهی (DSCR) و احتمال نکول در افق پنج ساله محاسبه شده اند. نتایج نشان می دهد که میانگین NPV در سناریوهای مبنا معادل ۴۱۲ میلیارد ریال با انحراف معیار ۸۷ میلیارد ریال است و احتمال NPV منفی در سطح اطمینان ۹۵ درصد کمتر از ۸.۳ درصد برآورد می شود. میانگین WACC سناریوی اوراق مشارکت معادل ۲۱.۷ درصد و میانگین DSCR برابر ۱.۳۴ است که حاشیه ایمنی محدودی را در برابر نوسانات درآمدی نشان می دهد. تحلیل حساسیت نشان می دهد که نرخ تبادل اوراق در بازار ثانویه و فاصله زمانی تسویه، بیشترین تاثیر را بر ریسک نقدشوندگی پیمانکاران دارند. نتایج آزمون همبستگی اسپیرمن حاکی از رابطه معکوس معنادار میان حجم مطالبات واگذارشده به اوراق و ارزش واقعی دریافتی پیمانکاران است (ρ = -۰.۷۲، p <۰.۰۱). یافته ها بر ضرورت اصلاح سازوکار واگذاری اوراق، ایجاد صندوق تضمین نقدشوندگی و طراحی مدل ترکیبی تامین مالی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

اوراق مشارکت ، تامین مالی شهری ، تحلیل ریسک احتمال گرایانه ، شبیه سازی مونت کارلو ، شهرداری شیراز ، نقدشوندگی ، مطالبات پیمانکاران