رابطه متقابل تراکم ساختمانی، پیکربندی توده گذاری و پیکره بندی شبکه معابر در شکل گیری الگوهای تحرک شهری

تحرک شهری حاصل عملکرد مستقل شبکه معابر یا شدت ساخت وساز نیست، بلکه از برهم کنش چندمقیاسی میان ساختار کالبدی، نحوه توده گذاری، تراکم ساختمانی و پیکره بندی فضایی شبکه شکل می گیرد. در این میان، تفاوت در سازمان افقی و عمودی توده ها، اندازه و نفوذپذیری بلوک ها و جایگاه شبکه ای معابر، می تواند با وجود تشابه در مقادیر کمی تراکم، الگوهای متفاوتی از دسترسی، انتخاب مسیر و توزیع جریان های حرکتی ایجاد کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین رابطه متقابل تراکم ساختمانی، پیکربندی توده گذاری و پیکره بندی شبکه معابر در شکل گیری الگوهای حرکت و دسترسی شهری انجام شده است. روش پژوهش از نوع کتابخانه ای و مروری بوده و با بررسی و تحلیل مفهومی مطالعات تخصصی مرتبط با مورفولوژی شهری، ساختار کالبدی، پیکره بندی شبکه، اتصال پذیری، یکپارچگی فضایی و عمق توپولوژیک، روابط میان متغیرهای اصلی پژوهش تبیین شده است. یافته ها نشان می دهد که تراکم ساختمانی زمانی اثر فضایی معناداری بر تحرک دارد که نحوه توزیع آن، نسبت سطح اشغال، ارتفاع بنا، پیوستگی توده و موقعیت آن در شبکه به صورت تلفیقی بررسی شود. همچنین، اتصال پذیری و یکپارچگی فضایی در کنار عمق توپولوژیک، نقش تعیین کننده ای در هدایت، تمرکز یا پراکنش جریان های حرکتی دارند. نتایج نشان می دهد که تحلیل هم زمان شاخص های مورفولوژیک و شبکه ای، چارچوب دقیق تری برای تبیین سازوکار شکل گیری دسترسی و تحرک شهری فراهم می سازد و رابطه میان کالبد و حرکت را در قالب یک نظام فضایی چندمقیاسی قابل تفسیر می کند.

کلیدواژه ها:

پیکره بندی فضایی ، تراکم ساختمانی ، تحرک شهری ، شبکه معابر