نقش فضای مجازی در تغییر الگوی جامعه پذیری دانش اموزان دختر دوره متوسطه اول شهرستان قائمشهر : تحلیلی همبستگی از منظر جامعه شناسی آموزش

پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش فضای مجازی در تغییر الگوی جامعه پذیری دانش آموزان دختر دوره متوسطه اول شهرستان قائم شهر انجام شده است. در دهه اخیر، نفوذ فراگیر فضای مجازی در ایران، فرآیند جامعه پذیری نسل نوجوان را از انحصار نهادهای سنتی خانواده و مدرسه خارج ساخته و فضای مجازی به کارگزاری غیررسمی و قدرتمند جامعه پذیری تبدیل شده است که الگوهای رفتاری، جهان بینی ها و چارچوب های ارزشی عمدتا جهانی را به دانش آموزان عرضه می کند. پژوهش های اخیر نشان می دهد که استفاده مداوم از فضای مجازی می تواند منجر به تغییر در ارزش های سنتی و بومی شود و نوجوانان را به سمت هویت های ترکیبی سوق دهد . این پژوهش با تکیه بر نظریه مصرف فرهنگی بوردیو و دیدگاه های مربوط به جهانی شدن فرهنگی، به روش توصیفی-همبستگی و با ابزار پرسشنامه محقق ساخته (۵ گویه، مقیاس لیکرت پنج درجه ای، آلفای کرونباخ ۰/۷۸) بر روی ۱۱۸ دانش آموز دختر پایه های هفتم، هشتم و نهم در مدرسه «نجم» انجام شد. یافته های نظری و تجربی پژوهش حاکی از آن است که فضای مجازی از طریق مکانیسم های «الگوپذیری مجازی»، «تسهیل مقایسه اجتماعی» و «قرارگیری در معرض ارزش های ناهمگون»، به تضعیف ارزش های سنتی و شکل گیری هویت های چندگانه در نوجوانان می انجامد. نتایج این مطالعه می تواند در شناخت چگونگی بازتولید فرهنگی در بستر دیجیتال و تدوین سیاست های آموزشی مبتنی بر تقویت سواد رسانه ای و هویت بومی مفید واقع شود.

کلیدواژه ها:

فضای مجازی ، جامعه پذیری ، مصرف فرهنگی ، هویت فرهنگی ، دانش آموزان دختر ، قائم شهر