تاثیر هوش مصنوعی بر شکل گیری هویت نوجوانان در فضای مجازی و راهکار های تربیتی نوین

توسعه شتابان هوش مصنوعی (AI) در عصر حاضر، آن را به جزء لاینفک زیست جهان نوجوانان بدل کرده است؛ با این حال، تاثیرات ساختاری الگوریتم های هوشمند بر فرآیند هویت یابی این گروه سنی حساس، کمتر مورد واکاوی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش پارادوکسیکال هوش مصنوعی بر فرآیند هویت یابی و ساختار آموزشی نوجوانان، تبیین دلالت های تربیتی نوین و بررسی تحولات شخصی سازی آموزش طراحی شده است.مبانی نظری و روش شناسی: این پژوهش با اتخاذ رویکردی تحلیلی-نظری، ابتدا به بازشناخت ویژگی های فضای مجازی پرداخته و با تکیه بر نظریه هویت اجتماعی تاجفل (مقوله بندی، هویت سازی و مقایسه)، مکانیسم های الگوریتمی پلتفرم های هوشمند را تبیین می کند. همچنین، با بررسی سیر تحول پژوهش های حوزه هوش مصنوعی آموزشی طی سال های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۵، ابعاد کلاس های هوشمند و شخصی سازی یادگیری را مورد واکاوی قرار می دهد.یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق مکانیسم «مقوله بندی افراطی پنهان» ، کاربران را در حباب های فیلتری محبوس کرده و مرزهای هویت فردی را از طریق پدیده هایی چون «اثر پروتئوس» و «هویت توزیع شده» دستخوش تغییر می سازد. در پاسخ به این چالش، چهار محور راهبردی تربیتی تبیین گردید:. ارتقای سواد هوش مصنوعی (AI Literacy)؛. آموزش استراتژی «الگوریتم شکنی» جهت تقویت عاملیت نوجوان؛ . توسعه هویت های چندبعدی در زیست جهان واقعی. اتخاذ رویکرد «نظارت همگام» مبتنی بر گفتگوی سقراطی.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، هویت یابی نوجوانان ، نظریه تاجفل ، مقوله بندی افراطی ، شخصی سازی آموزش ، سواد هوش مصنوعی