تاملی تحلیل گرایانه به جنبه های کنش های گفتاری جان سرل در اشعار حسین پناهی

نظریه کنش های گفتاری با نام هایی چون کارگفت، افعال گفتاری و کنش کلامی شناخته می شود.این نظریه در حیطه علم زبان شناسی و فلسفه زبان قرار می گیرد.پی ریزی نخستین نظریه، توسط جان آستین در کتاب چه گونه با کلمات می توان کاری انجام داد؟ آغاز شد. پس از او، جان سرل به بررسی ابعاد آن پرداخت و کنش گفتاری را به پنج کنش اظهاری، اعلامی، تعهدی، ترغیبی و عاطفی طبقه بندی کرد. مسئله اصلی پژوهش این است بنا به تنوع موضوعی و اندیشگانی اشعار حسین پناهی، آیا می توان به مبانی کنش های گفتاری جان سرل دست یافت؟ در این مقاله، هشت کتاب:«به وقت گرینویچ»،«افلاطون کنار بخاری»،«من و نازی»، «کابوس های روسی»،«سال هاست که مرده ام»، «نمی دانم ها»و «نامه هایی به آنا (۱ و۲)» مورد بررسی قرار گرفته است.پژوهش به روش تحلیلی-توصیفی بوده و بخش اعظم آن با استفاده از منابع کتابخانه ای و بخشی نیز با نرم افزار آماری انجام شده است.نتایج به دست آمده حاکی از این است کنش های گفتاری اظهاری، ترغیبی و عاطفی بیش ترین کاربرد و کنش تعهدی و اعلامی، کم ترین کاربرد را داشته است.این سهم، نشان می دهد اظهار شاعر بر سایر جنبه های کنش گفتاری ارجحیت داشته و شاعر ضمن به تصویر کشیدن ادراک خود از مسائل مختلف، در پی آن است مخاطب را همگام و هم عقیده با باورهای خود کند و او را برای کنش های ترغیبی و عاطفی برانگیزاند.در مقابل، سهم کم کنش تعهدی و اعلامی، نشان از سطح پایین قدرت و نفوذ اجتماعی شاعر دارد.

کلیدواژه ها:

کار گفت ، جان آستین ، جان سرل ، کنش گفتاری ، حسین پناهی