مفهوم سازی فرهنگی زن در رمان های «سنگ صبور» و «نقش شکار آهو» باتوجه به رویکرد زبان شناسی فرهنگی

استعاره های فرهنگی یکی از قالب های مهم مفهوم سازی های فرهنگی است. در تحقیق حاضر استعاره های فرهنگی به حیث ابزار پژوهش انتخاب گردیده است که در مفهوم سازی و بازمفهوم سازی مفهوم «زن» در رمان های سنگ صبور و نقش شکار آهو نقش اساسی دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی چگونگی مفهوم سازی مفهوم «زن» در فرهنگ افغانستان در دو بازه زمانی است و همچنین به عوامل اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در ورای این مفهوم سازی می پردازد. روش انجام پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و داده های بدست آمده از پیکره تحقیق با ابزار استعاره فرهنگی تحلیل گردید. رمان ها به شکل هدفمند انتخاب گردید طوری که روایت هر دو رمان به چگونگی زندگی و سرنوشت زن افغانستانی در دو بازه زمانی (دور اول طالبان و پس از طالبان) می پردازد. بر این اساس استعاره های فرهنگی مرتبط به مفهوم زن در رمان ها مشخص شد. در نتایج پژوهش مشخص گردید که استعاره های فرهنگی « زن وابسته به مرد است، زن ابزار است، زن شی است» به مثابه استعاره های غالب در هر دو رمان در بازتاب رویدادهای مختلف زندگی زنان نقش محوری دارد. و اما در رمان نقش شکار آهو استعاره های فرهنگی جدید بازنمود می یابد که نشان از بازمفهوم سازی زن در فرهنگ کشور دارد و این استعاره ها نه به شکل غالب بلکه در پیرامون استعاره و باورهای غالب جامعه نمود یافته است. بر اساس استعاره های بدست آمده مشخص گردید نگاه فرهنگ به زن در رمان سنگ صبور تسلیم پذیری و وابستگی مطلق در برابر مرد و جامعه است و در رمان نقش شکار آهو تسلیم پذیری و وابستگی نسبی.

کلیدواژه ها:

زن ، استعاره های فرهنگی ، سنگ صبور ، نقش شکار آهو ، زبان شناسی فرهنگی ، رمان معاصر افغانستان