هم رقابتی عمودی: راهبردی نوین در روابط زنجیره تامین (فراترکیبی از پیشایند و پیامدها)

هدف پژوهش حاضر هم رقابتی عمودی: راهبردی نوین در روابط زنجیره تامین (فراترکیبی از پیشایند و پیامدها) می باشد. این پژوهش از حیث شیوه اجرا، آمیخته (کیفی-کمی)، می باشد. در بخش کیفی، با بهره گیری از روش فراترکیب و تحلیل ۳۲ مقاله منتخب از پایگاه های معتبر علمی (۲۰۰۰ تا ۲۰۲۶)، مفاهیم اولیه استخراج و در قالب مضامین فرعی و اصلی سازمان دهی شدند. در بخش کمی، از تکنیک آنتروپی شانون برای سنجش تراکم و پراکندگی مفهومی مضامین استفاده گردید. برای تجزیه و تحلیل یافته ها در بخش کیفی از روش فراترکیب و در بخش کمی، از تکنیک آنتروپی شانون استفاده گردید. یافته ها در بخش پیشایندها به شناسایی پنج مضمون اصلی انجامید: «قابلیت مندی رابطه ای» (با بیشترین تراکم مفهومی)، «عدم تقارن رابطه ای»، «قیدهای ساختاری زنجیره»، «فشارهای محیطی و نهادی» و «فشار اقتصادی» (با کمترین تراکم مفهومی). در بخش پیامدها نیز هشت مضمون اصلی شناسایی شد که به ترتیب تراکم مفهومی عبارت اند از: «بازتنظیم رابطه»، «بازآرایی رقابت»، «بازآرایی عملکرد بنگاه»، «بازآرایی مدیریت دانش و نوآوری»، «بازآرایی کارایی زنجیره»، «بازتوزیع ارزش»، «بازآرایی منابع و وابستگی» و «بازتوزیع ریسک». نتایج نشان می دهد که هم رقابتی عمودی پدیده ای پارادوکسیکال و چندبعدی است که هم از مسیر قابلیت سازی و یادگیری در دل رابطه و هم در واکنش به عدم تقارن قدرت، قیدهای ساختاری زنجیره و فشارهای محیطی شکل می گیرد. پیامدهای آن نیز در ابعاد رابطه ای، رقابتی، عملکردی، دانشی، ارزشی و ریسکی توزیع شده و به شدت مشروط به زمینه، توازن قدرت و کیفیت حکمرانی رابطه است.

کلیدواژه ها:

هم رقابتی عمودی ، همکاری و رقابت عمودی ، زنجیره تامین ، بازآرایی رقابت ، بازتوزیع ریسک