مرور نظام مند الگوها، موانع و راهکارهای مشارکت در سیاست گذاری برای افراد دارای معلولیت: یک رویکرد فراترکیب

مشارکت افراد دارای معلولیت در سیاست گذاری عمومی از ارکان اساسی عدالت اجتماعی و توسعه پایدار است. اسناد بین المللی مانند «کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت» بر ضرورت مشارکت معنادار این افراد در فرایندهای تصمیم سازی تاکید دارند، اما شواهد جهانی حاکی از وجود چالش های ساختاری و فرهنگی در تحقق آن است. این پژوهش با هدف شناسایی الگوها، موانع و راهکارهای ارتقای مشارکت افراد دارای معلولیت در سیاست گذاری، با روش مرور نظام مند کیفی و رویکرد فراترکیب انجام شد. تحلیل داده ها بر اساس الگوی هفت مرحله ای باروسو و ساندلوسکی(۲۰۰۶) و مطابق با دستورالعمل PRISMA ۲۰۲۰ صورت گرفت. جامعه پژوهش شامل مقالات علمی منتشرشده بین سال های ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۵ در پایگاه های معتبر داخلی و بین المللی بود که در نهایت ۴۷ مطالعه واجد شرایط برای تحلیل انتخاب شد. فرایند کدگذاری با استفاده از نرم افزار NVivo انجام شد و برای تعیین پایایی روش فراترکیب از روش پایایی بین کدگذاران استفاده شد. مقدار شاخص کاپای کوهن به دست آمده(۷۸/۰) نشان دهنده پایایی قابل قبول بین کدگذاران بود. تحلیل یافته ها نشان داد مشارکت افراد دارای معلولیت در سیاست گذاری در قالب الگوهای مستقیم، نهادی، مشورتی و فناوری محور تحقق یافته است. با این حال، تداوم موانع قانونی، نگرشی، اقتصادی و بین سازمانی مانع از مشارکت برابر و موثر می شود. بر اساس نتایج، اصلاح ساختارهای نهادی، بهره گیری از فناوری های دسترس پذیر و آموزش سیاست گذاران از راهکارهای کلیدی ارتقای مشارکت معنادار است.واژگان کلیدی: افراد دارای معلولیت، حقوق معلولان، مشارکت، سیاست گذاری اجتماعی، فراترکیب.

کلیدواژه ها:

افراد دارای معلولیت ، حقوق معلولین ، مشارکت ، سیاست گذاری اجتماعی ، فراترکیب