پدیدارشناسی مفهوم ارزشیابی: آنچه معلمان انجام می دهند و آنچه دانش آموزان ادراک می کنند

آموزش و سنجش از ارکان مهم نظام آموزشی و بخش جدایی ناپذیر آن است که وظیفه هدایت مستمر یادگیری دانش آموزان را برعهده دارد و در جهت تحقق اهداف آموزشی به کار می رود. آموزش و سنجش فرایندی متشکل و به هم پیوسته است که تمام اجزای آن به گونه ای سازمان یافته برای رسیدن به هدفی معین فعالیت می کند. اگرچه دانش آموزان در تمام سال هایی که با آموزش رسمی مواجه هستند در معرض ارزشیابی نیز قرار دارند و این اقدام توسط معلمان انجام می شود، لیکن کمتر پژوهشی به ادراک و تفاوت دیدگاه ایشان در مورد ارزشیابی پرداخته است. ازاین رو، مطالعه حاضر با هدف تحلیل ادراک دانش آموزان و معلمان مقطع ابتدایی شهر تهران از مفهوم «ارزشیابی» انجام شده و به دنبال درک عمیق تری از این دو مفهوم از نگاه معلمان و دانش آموزان بوده و به تفاوت و شباهت آنها پرداخته است. بدین منظور از روش کیفی و طرح پدیدارشناسی برای واکاوی ادراک معلمان و دانش آموزان استفاده شده است. مشارکت کنندگان پژوهش حاضر همه معلمان و دانش آموزان دوره ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ است که با تعدادی از ایشان که به صورت در دسترس بوده، به عنوان نمونه مصاحبه های نیمه ساختاریافته انجام شده است. به منظور تجزیه وتحلیل داده های پژوهش راهبرد هفت مرحله ای کلایزی به کار گرفته شد. تحلیل عمیق مصاحبه های معلمان و دانش آموزان، به شناسایی و دسته بندی چهار مضمون اصلی برای معلمان و همچنین چهار مضمون اصلی برای دانش آموزان منتج شد. نتایج نشان داد که از دیدگاه معلمان سنجش و ارزشیابی کلاسی ابزاری برای بهبود تدریس، افزایش یادگیری، طبقه بندی دانش آموزان و همچنین راهی برای پاسخگویی نسبت به خانواده ها و دانش آموزان است، از سوی دیگر دانش آموزان سنجش و ارزشیابی کلاسی را ابزاری برای گرفتن مدرک تحصیلی، تایید یادگیری، راهی برای بهبود یادگیری و تدریس و در پاره ای اوقات به عنوان امری بی ربط در نظر می گیرند.

کلیدواژه ها:

ادراک از نمره ، ادراک از ارزشیابی ، سنجش ، پدیدارشناسی