تحلیل رفتار شغلی پرسنل آتش نشانی ها در مواجه با شرایط جنگی و حملات نظامی (یک مطالعه مروری بر ابعاد روانی-عملیاتی)

سازمان های آتش نشانی در شرایط عادی وظیفه مقابله با حوادث شهری را بر عهده دارند، اما بروز مخاصمات مسلحانه و حملات نظامی، محیط عملیاتی آن ها را به یک «میدان نبرد غیرقابل پیش بینی» تبدیل می کند. هدف از پژوهش حاضر، تحلیل ابعاد رفتار شغلی پرسنل آتش نشانی در مواجهه با حملات نظامی و تبیین نقش آن ها در چارچوب پدافند غیرعامل است. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به اسناد راهبردی بین المللی به واکاوی چالش های رفتاری در چهار محور اصلی می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که در شرایط جنگی، پارادایم رفتاری آتش نشان از «امدادگر سنتی» به «مدافع غیرنظامی» تغییر می یابد. در این وضعیت، پرسنل با چالش های اخلاقی پیچیده ای میان «تکلیف نجات شهروندان» و «ضرورت صیانت از خود زیر آتش دشمن» روبرو هستند. تحلیل ها حاکی از آن است که به دلیل سطح بالای عدم قطعیت در مواجهه با تسلیحات ناشناخته (CBRN) و مهمات عمل نکرده، مدل های فرماندهی متمرکز کارایی خود را از دست داده و جای خود را به «تصمیم گیری توزیع شده» می دهند. همچنین، بروز «رفتارهای فرانقشی» نظیر مدیریت تدفین اضطراری و آواربرداری سنگین در غیاب سایر نهادها، از ویژگی های بارز رفتار شغلی در بحران های جنگی است. در نهایت، پژوهش نتیجه می گیرد که تقویت انسجام تیمی و ارتقای تاب آوری روانی-رفتاری، کلیدی ترین عامل در جلوگیری از فروپاشی عملیاتی ایستگاه ها در جنگ های فرسایشی است. پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی آتش نشانی از رویکردهای صرفا فنی به سمت «آمادگی رفتاری در شرایط نبرد» و «پدافند غیرعامل عملیاتی» سوق یابد.

کلیدواژه ها:

آتش نشانی ، رفتار شغلی ، پدافند غیرعامل ، حملات نظامی ، مدیریت ریسک ، رفتارهای فرانقشی.