نقش مدیریت دانش در انتقال تجارب عملیاتی میان نسل های مختلف آتش نشانان

هدف: سازمان های آتش نشانی به عنوان نهادهایی با قابلیت اطمینان بالا (HROs)، به شدت به «دانش ضمنی» و «شهود عملیاتی» وابسته اند. با بازنشستگی نیروهای پیشکسوت و ورود نسل جدید (بومیان دیجیتال)، خطر از دست رفتن تجارب کلیدی و وقوع گسست دانشی افزایش یافته است. هدف از این پژوهش، واکاوی سازوکارهای انتقال دانش بین نسلی، شناسایی موانع موجود و تبیین نقش فناوری های نوین در پیوند میان حکمت سنتی و مهارت های مدرن است.روش شناسی: این پژوهش با رویکردی کیفی و به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. داده ها از طریق مطالعه اسنادی و فیش برداری از کتب مدیریت بحران، مقالات علمی پایگاه های معتبر، گزارش های سازمان های جهانی (نظیر NFPA و FEMA) و اسناد راهبردی سازمان آتش نشانی گردآوری و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند.یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که موانع فرهنگی (مانند احتکار دانش)، شکاف دیجیتال میان نسل ها و فقدان ساختار نظام مند برای برونی سازی دانش ضمنی، مهم ترین چالش های انتقال تجربه هستند. در مقابل، سازوکارهایی نظیر «استاد-شاگردی نوین (منتورینگ معکوس)»، «روایت گری» در جلسات بررسی پس از عملیات (AAR) و استفاده از ابزارهای بصری مانند دوربین های روی کلاه ، نقش بسزایی در تثبیت دانش دارند. همچنین، فناوری «واقعیت مجازی (VR)» به عنوان پلی میان نسلی، امکان بازسازی شهود عملیاتی را در محیطی ایمن فراهم می کند.نتیجه گیری: مدیریت دانش در آتش نشانی فراتر از یک فرآیند اداری، ابزاری حیاتی برای بقا و کاهش نرخ حوادث نیروهای جوان است. نتایج نشان می دهد که پیوند میان «تجربه میدانی» نسل قدیم و «تکنولوژی محوری» نسل جدید، نه تنها مانع از خروج سرمایه های فکری می شود، بلکه باعث ارتقای سطح آگاهی موقعیتی و ایمنی کل سازمان در مواجهه با بحران های پیچیده شهری می گردد.

کلیدواژه ها:

مدیریت دانش ، آتش نشانی ، دانش ضمنی ، انتقال تجربه ، شکاف بین نسلی ، شهود عملیاتی ، واقعیت مجازی.